Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Çiftçi Kayıt Sistemi`ne (ÇKS) kayıt için son günün 31 Aralık olduğuna dikkat çekerek, “Çiftçilerimiz de kalan 10 günlük sürede yaşanabilecek yoğunluğu göz önünde bulundurarak kayıtlarını bir an önce yaptırmalıdır. ÇKS başvuru dosyasının hazırlanmasında ve e-Devlet başvurularında ziraat odalarımız çiftçilerimize yardımcı olmaktadır” dedi.

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ÇKS kaydı başvurularıyla ilgili yazılı açıklama yaptı. ÇKS Yönetmeliği`nin 23 Eylül 2022 tarihli Resmi Gazete`de yayınlanan Cumhurbaşkanı kararı ile değiştirildiğini ve ÇKS başvuru döneminin 4 ay ile sınırlandırıldığına dikkat çeken Bayraktar, 2023 yılı ÇKS başvurularının, yeni yönetmelik çerçevesinde 1 Ekim`de başladığını ve 31 Aralık`ta sona ereceğini hatırlattı. Bayraktar, şunları dile getirdi:

“2022`DE TOPLAM 15,3 MİLYON HEKTAR TARIM ALANI ÇKS`YE KAYDEDİLDİ”

“Tarım ve Orman Bakanlığı, tarımda dijitale geçiş uygulaması ile arazi beyanında ve ek belgelerinde değişiklik olmayan çiftçilerin başvurularını e-Devlet üzerinden kabul etmeye başladı. Diğer çiftçilerimizin başvuru belgeleri ise geçmiş yıllarda olduğu gibi Odalarımız tarafından tamamlanmakta, çiftçilerimiz tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı il/ilçe müdürlüklerine teslim edilmektedir. Bu yıl yapılan yeni uygulamalara çiftçilerimiz yeterince uyum sağlayamıyor. Özellikle uygulamanın ilk yılı olması nedeniyle e-Devlet başvurularında sık sık sistem sorunu yaşanıyor. 2022 yılında 2 milyon 172 bin 974 çiftçinin, toplam 15,3 milyon hektar tarım alanı ÇKS`ye kaydedildi. 2023 tarımsal üretim dönemi için ise, odalarımızdan alınan bilgilere göre bugüne kadar yaklaşık 1 milyon 460 bin çiftçinin, 10,6 milyon hektar alanının kaydı yapıldı.

“TÜİK VERİLERİNE GÖRE ÜLKEMİZDE İŞLENEN TOPLAM TARIM ALANI 23,5 MİLYON HEKTARKEN ÇKS`YE KAYITLI ALAN 15,3 MİLYON HEKTARDIR”

Bilindiği üzere ÇKS kaydını yaptırmayan çiftçilerimiz desteklerden yararlanamıyor, tarım sigortası yaptıramıyor ve düşük faizli kredi kullanamıyor. Çiftçilerimiz yaşanması muhtemel herhangi bir doğal afet sonucu meydana gelebilecek zararlar doğrultusunda, kredi borçlarını düşük faizle erteleyemiyor veya afet sonrası yapılacak her türlü tarımsal desteklerden yararlanamıyor. TÜİK verilerine göre ülkemizde işlenen toplam tarım alanı 23,5 milyon hektarken ÇKS`ye kayıtlı alan 15,3 milyon hektardır. Her yıl ülkemizde ortalama 8,2 milyon hektar tarım arazisi kayıt altına alınamıyor. Bu alanların önemli kısmında üretim devam etse de çiftçilerimiz destek alamıyor. ÇKS`ye kaydolamayan 8,2 milyon hektar tarım alanı; intikali yapılamamış, hissedarlar arasındaki sorunlar veya arazilerin çok küçük olması nedeniyle işlense de ÇKS`ye kaydettirilmeyen, atıl tarım alanları ve ecrimisil ile işlenen hazine arazilerinden oluşuyor. Bu alanlarda üretim yapan çiftçilerimiz yüksek üretim maliyetleri karşısında destek de alamayınca üretimden vazgeçmek durumunda kalıyor.

“ÇKS YÖNETMELİĞİNDEKİ KAYIT ŞARTLARI NEDENİYLE ÜRETİM YAPAN ÇİFTÇİLERİMİZİN DESTEK ALAMAMASI KABUL EDİLEBİLİR DEĞİLDİR”

Ziraat Odaları Bilgi Sistemi`ne (ZOBİS) göre, 2022 yılında ziraat odalarımıza kayıtlı olarak, tarımsal üretime devam eden 5 milyon 186 bin 206 çiftçi varken ÇKS`ye kayıtlı çiftçi sayısı 2 milyon 172 bin 974`tür. Bu rakamlara göre ülkemizde üretim yapan çiftçilerin yüzde 58`inin ÇKS kaydı bulunmuyor. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tarımsal üretimde sürdürülebilirliği sağlamak ve çiftçileri tarımda tutabilmek için tarımsal destekler önemlidir. Bu önem her geçen gün artıyor. Gıda güvencesinin sorgulandığı, iklim değişikliği ile gelecekte tarımsal faaliyetlerin daha da zorlaşacağı bir ortamda ÇKS Yönetmeliği`ndeki kayıt şartları nedeniyle üretim yapan çiftçilerimizin destek alamaması kabul edilebilir değildir. Bu nedenle ÇKS Yönetmeliği yeniden değiştirilmeli, üretim yapan her çiftçi kayıt altına alınarak, üretim yapan tüm çiftçilerin desteklenmesi sağlanmalıdır.

“ÇKS BAŞVURUSUNDA SON GÜN 31 ARALIK, ÇİFTÇİLERİMİZ YOĞUNLUĞU GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK KAYITLARINI BİR AN ÖNCE YAPTIRMALI”

Tarım alanlarının ÇKS kaydında bu sorunlar devam ederken, bir de başvuru süresinin 31 Aralık 2022 tarihinde sona ermesiyle kaydı yapılabilir araziler de kayıt dışı kalacaktır. Başvuru süresinin bitmesine kısa bir süre kalmasına rağmen, 2022 yılında ÇKS`ye kayıt yapan çiftçilerin yaklaşık üçte biri bu yıl başvuru yapmadı. Bu nedenle 31 Aralık 2022 tarihinde bitecek olan 2023 yılı ÇKS kaydı başvuru süresi uzatılmalıdır. Çiftçilerimiz de kalan 10 günlük sürede yaşanabilecek yoğunluğu göz önünde bulundurarak kayıtlarını bir an önce yaptırmalıdır. ÇKS başvuru dosyasının hazırlanmasında ve e-Devlet başvurularında ziraat odalarımız çiftçilerimize yardımcı olmaktadır. ÇKS`ye kaydını yaptıracak çiftçilerimizin çiftçi belgesini alabilmesi, ziraat odası kayıtlarının aktif kalabilmesi için kayıtlı olduğu ziraat odasına en kısa zamanda başvurmaları gereklidir.”