Fransa’da eylül ayının ortasında lise öğrencilerinin eğitim sistemindeki aksaklıklara ve yetersiz fiziki koşullara karşı yaktığı protesto meşalesi, kısa sürede ülke genelini sararak dev bir toplumsal harekete dönüştü. Öğretmenler, veliler ve işçi sendikalarının da desteğini alan gösterilere son olarak 266 bin kişi katıldı. Paris başta olmak üzere pek çok kentte sokaklar hareketlenirken, güvenlik güçleri eylemcilere göz yaşartıcı gaz ve sert müdahalelerle karşılık verdi.
Sokaklar Karıştı: Gözaltı Sayısı 6 Bin 500’ü Aştı
Paris bölgesindeki bir lisede başlayıp Marsilya, Strazburg ve Lille gibi büyük şehirlere yayılan eylemlerde öğrenciler çok sayıda okulun girişine barikatlar kurarak dersleri boykot etti. İçişleri Bakanlığı verilerine göre sadece Paris’teki yürüyüşe 56 bin kişi katılırken, çıkan olaylarda yaklaşık 500 kişi daha gözaltına alındı. İki haftayı aşkın süredir devam eden eylemler boyunca gözaltına alınanların toplam sayısı 6 bin 500’ü aşarken, yakalananların büyük çoğunluğunun reşit olmadığı aktarıldı.
Eylemler sırasında yaşanan bir olay ise tepkileri daha da tırmandırdı. 15 yaşındaki bir öğrenci, polisin fırlattığı sersemletici bombanın elinde patlaması sonucu elini kaybetti. Olay veliler ve eğitimciler arasında infial yaratırken, İçişleri Bakanı Laurent Nunez polisin orantılı güç kullandığını iddia etti. Başbakan Sebastien Lecornu ise şiddeti kınayarak müdahalelerle ilgili soruşturma yürütüleceğini ve öğrencilerin taleplerinin dinleneceğini açıkladı.
Sınıflarda Fare İstilası ve Aşırı Sıcaklar
Öğrencileri sokağa döken temel sebep; özellikle dezavantajlı bölgelerdeki okulların yetersiz imkanları ve derinleşen fiziki şartlar. Sınıflarda masa ve sandalye gibi temel eşyaların dahi eksik olduğunu vurgulayan öğrenciler; yazın klimasız sınıflardaki aşırı sıcaklardan, okulları saran fare istilasından ve kronikleşen öğretmen eksikliğinden şikayetçi.
Fransa Eğitim Bakanlığı, son olarak 891 okulda eğitimin tamamen veya kısmen durduğunu bildirdi. Artan kamu harcamaları kısıtlamaları, yüksek enflasyon ve geçim sıkıntısıyla birleşen öğrenci tepkisi, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde siyasetin de ana gündemi haline geldi. Solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Melenchon eylemlere bizzat katılarak öğrencilere tam destek verdiğini duyurdu.
Eğitim Krizi Sınırları Aştı: Belçika da Hareketlendi
Fransa’da tansiyon düşmezken, protesto dalgası komşu ülke Belçika’ya da sıçradı. Belçika’nın Liege kentinde sokaklara çıkan öğrenci gruplarına polisin müdahale etmesi sonucu 30’dan fazla kişi gözaltına alındı. Gösterilerin Brüksel ve çevre kentlerde de yayılma eğiliminde olduğu bildirildi.