Haber: MELİS YILDIRIM Kamera: AZİZ METİN TURAN

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu`nun 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılacak seçimler için görevlendirdiği Seçim Gözlem Heyeti`nin Başkanı Büyükelçi Jan Petersen ANKA Haber Ajansı`na yaptığı değerlendirmede, “Şu anda tavsiyelerle sürece müdahale etmiyoruz. Söz konusu tavsiyeler, seçimlerden 2-3 ay sonra verilecek ve yetkililerin daha sonra değerlendirebileceği bir husus olacak. Ancak bu aşamada tavsiyelerde bulunmak, sürece müdahale etmek anlamına gelecektir ve bizim amacımız bu değil” dedi.

AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu`nun 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılacak Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için görevlendirdiği Seçim Gözlem Heyeti, 29 Mart`ta göreve başladı. Norveç`ten Büyükelçi Jan Petersen`in başkanlık ettiği heyetin çekirdek grubu çalışmalarını Ankara`dan sürdürüyor. 7 Nisan`da ise uluslararası uzmanlar ve 28 uzun dönem gözlemci görevlerine başladı. AGİT ayrıca, seçimden birkaç gün önce 350 kişiden oluşan kısa süreli gözlemci talebinde bulunacak.

Heyet Başkanı Büyükelçi Petersen, bir aydan az bir sürenin kaldığı seçime ve kurumun seçim gözlem çalışmalarına ilişkin ANKA Haber Ajansı`nın sorularını yanıtladı.

Kurum bünyesindeki gözlemcilerin alandaki gözlemlerini rapor olarak Ankara`daki ekibe bildireceklerini belirten Petersen, “Ankara`da bulunan çekirdek ekibimizde analistlerimiz var ve farklı bakış açılarını dinlemek için farklı muhataplarla yapacakları uzun bir toplantı listeleri var. Seçimlerin ertesi günü yayınlanacak olan ön raporumuza temel teşkil edecek pek çok bilgi topluyoruz” diye konuştu.

“KESİNLİKLE TARAFSIZ OLDUĞUMUZUN ALTINI ÇİZMEK İSTERİM”

Bu süreçte heyetin gözlemlerine ilişkin bilgi veremeyeceklerini kaydeden Petersen, tarafsızlık ilkesine vurgu yaparak, bunu şu ifadelerle açıkladı:

“Gözlemlerimize ilişkin herhangi bir detaya giremeyeceğiz çünkü her gün farklı unsurlar gözlemliyoruz. Tüm bulguları ön raporumuzda derlemek bize düşüyor. Dolayısıyla, size bu konuda herhangi bir ayrıntılı fikir veremeyeceğiz. Eğer çok erken bir aşamada bunu yaparsak, yapmamamız gereken bir sürece müdahale etmiş oluruz. Kesinlikle tarafsız olduğumuzun altını çizmek isterim. Biz tavsiyede bulunmuyoruz, sürece müdahale etmemeliyiz. Dolayısıyla, bilgi toplamak için zaman ayırmamızın bu konuya yaklaşmanın en doğru yolu olduğu kanaatindeyim.”

“BU AŞAMADA TAVSİYELERDE BULUNMAK, SÜRECE MÜDAHALE ETMEK ANLAMINA GELECEKTİR VE BİZİM AMACIMIZ BU DEĞİL”

Seçim güvenliğine yönelik yapılması gerekenler ve bu konudaki sorunların nasıl giderilebileceğine ilişkin bir yorumda bulunmayan Büyükelçi Petersen, “Aslında bunu nihai raporumuzda göreceğiz. Net aşamalar var, mevzuatınızla ilgili her şeyi incelemekle başlıyoruz. Tüm bilgileri topladıktan sonra tavsiyelerde bulunabiliriz. Ancak şu anda tavsiyelerle sürece müdahale etmiyoruz. Söz konusu tavsiyeler, seçimlerden 2-3 ay sonra verilecek ve yetkililerin daha sonra değerlendirebileceği bir husus olacak. Ancak bu aşamada tavsiyelerde bulunmak, sürece müdahale etmek anlamına gelecektir ve bizim amacımız bu değil” şeklinde konuştu.

Petersen, seçim, siyaset, medya ve hukuk analistlerinin olduğunu ve alanlarında derinlemesine çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Petersen analistlerin çalışmaları esnasında siyasi partilerden sivil toplum kuruluşlarına, medyadan seçim yetkililerine kadar pek çok kişiyle temas hâlinde olduklarına değinerek, “Bu şekilde tavsiyelerimize temel teşkil edecek pek çok bilgi topluyoruz. Buna ek olarak, ülke genelinde görev yapan 14 ekibimizden gelen raporumuz var ve onlar da kendi bölgelerinde gördüklerini bize rapor edecekler. Seçimle ilgili tüm gelişmeler bize bildirilecek. Dolayısıyla nihai raporumuzu derlediğimizde elimizde pek çok bilgi olacak. Buraya 3 hafta önce geldik ve seçime bir ay var. Erken başladık çünkü süreci tam olarak anlamak için zamana ihtiyacımız var ve olayları görmemiz gerekiyor” dedi.

Büyükelçi Petersen, seçimlerin şeffaflığı, demokratikliği ve adilliğine ilişkin değerlendirmelerde, heyetin AGİT katılımcısı bir devlet olarak kabul ettiği standartlar ve uluslararası standartları temel aldıklarını kaydetti.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi`nin (AKPM) görevlendirdiği ve başkanlığını Almanya`dan Frank Schwabe (Sosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu) üstlendiği heyet, 12-13 Nisan tarihleri arasında Ankara`da ilk temaslarını kurmuşlardı. Bu ziyaret esnasında AKPM heyeti ile de bir araya geldiklerini belirten Petersen, “Kendilerini bilgilendirdik ve onlarla yakın temas hâlindeyiz. Seçimlerin ertesi günü onlarla bir basın toplantısı düzenleyeceğiz” diye konuştu.

“PEK ÇOK ZORLUK VAR AMA BUNLARI NİHAİ RAPORDA ANLATACAĞIZ”

Heyetin faaliyetlerini yürütürken herhangi bir zorlukla karşılaşıp karşılaşmadığına ilişkin soruya ise, “Elbette pek çok zorluk var ama bunları nihai raporda anlatacağız” yanıtını verdi.

ÇAVUŞOĞLU ELEŞTİRMİŞTİ

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise seçimi takip etmek için davet edilen uluslararası kuruluşların heyetleriyle ilgili 13 Nisan`da katıldığı bir televizyon programında değerlendirmelerde bulunmuştu. Söz konusu gözlemcilerin çalışmalarını taraf tutmadan yürütmeleri gerektiğini belirten Çavuşoğlu, “Seçim gözlem heyetlerini biz davet ettik. Bizde her zaman şeffaf, demokratik seçimler olur. Ama AKPM`den gelecek iki kişi, daha önce geldikleri zaman, bir tanesi Hunko, bir tanesi zaten açıkça PKK`yı destekliyor, buraya gelip HDP kampanyasına katıldı. Daha sonra gelmek istedi, heyette vardı, biz içeriye almadık. Şimdi, uyarımıza rağmen AKPM o Ukrayna asıllı Alman milletvekili tekrar listeye koymuşlar, gelince onu da içeri almayacağız. Çünkü gelince açıkça taraf tutuyor. Daha önce söyledik. Daha önce almadık. Değiştirirlerse değiştirirler, değiştirmezlerse almayacağız. Çünkü açıkça taraf tutuyor. Türkiye`de milletimizin özgür iradesine kimse müdahale etmemeli. Herkes tarafsız olmalı, objektif olmalı” demişti.