Zonguldak'ın taş kömürüyle şekillenen 200 yıllık köklü geçmişi, kentin ekonomik ve sosyo-kültürel hafızasını geleceğe taşıyan Maden Müzesi'nde sergileniyor. Baştarla Mahallesi'nde, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Üzülmez Müessesesi'ne ait eğitim ocağının yanı başında yer alan tesis, Türkiye'nin ilk ve tek maden müzesi olma unvanını koruyor. Kültür ve Turizm Bakanlığınca 2011 yılında inşa edilen ve 9 Aralık 2016'da kapılarını açan müze, 1840'tan günümüze kadar kömür havzasında kullanılan tarihi araç ve gereçleri ziyaretçilerin incelemesine sunuyor.

Müzenin sergi salonlarında kömürün oluşum safhalarından yer altı ve yer üstü üretim faaliyetlerini gösteren detaylı maketlere, madenci heykellerinden tarihi haritalar, filmler ve dijital simülasyonlara kadar zengin bir içerik yer alıyor. İş sağlığı ve güvenliği ekipmanlarının sergilendiği bölümler ile TTK'ye ait tarihsel dokümanlar ve istatistiki veriler, taş kömürünün kentin toplumsal yaşamındaki belirleyici rolünü net bir şekilde gözler önüne seriyor.

Asansör Simülatörüyle Başlayan Gerçekçi Yer Altı Deneyimi

Maden Müzesi'ni klasik sergi alanlarından ayıran en kritik nokta ise "Kömür Deneyim Ocağı". Ziyaretçiler, geziye asansör simülatörüyle başlayarak yerin metrelerce altına iniyormuş hissini tecrübe ediyor. Simülasyonun ardından rehberler eşliğinde gerçek bir maden ocağı galerisine geçiş yapılıyor. Dar galeriler, düşük ışık seviyesi, nem ve kısıtlı hareket alanı; madencilerin her gün karşılaştığı ağır çalışma şartlarını somutlaştırarak sunulan insan emeğinin değerini doğrudan hissettiriyor.

Müze Müdürü Handan Özkan, özellikle yaz aylarında ve Turistik Karaelmas Ekspresi seferleriyle birlikte ziyaretçi hareketliliğinin belirgin şekilde arttığını belirtti. Özkan, "Dışarıdan madenciliği anlatmak kolay ama yerin altına indiğinizde işin boyutu tamamen değişiyor. Müziği, galerileri, karanlığı ve çalışma şartlarını gördüğünüzde verilen emeği daha iyi anlıyorsunuz. Anlatılanı dinlemek başka, yer altında o ortamı görmek bambaşka. Burada birkaç dakika geçirmek bile insanın madenciliğe bakışını değiştiriyor. Bu şehirde madencilik sadece bir meslek değil, kent kültürüne dokunmuş dev bir mirastır," ifadelerini kullandı.