Anayasa Mahkemesi (AYM), dolandırıcılık suçlamasıyla Azerbaycan`ın talebi üzerine tutuklanarak iade edilen Samira Alakbarova`nın yaptığı başvuru üzerine `iade tutuklaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı`nın ihlal edildiğine karar verdi. AYM, Alakbarova`ya 40 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

Anayasa Mahkemesi`nin, Azerbaycan vatandaşı Samira Alakbarova`nın 21 Haziran 2018 ve 9 Temmuz 2018 tarihlerinde “iade yargılamasındaki tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı, iade yargılamasındaki bazı uygulamalar nedeniyle de adil yargılama hakkının ihlal edildiği` iddiasıyla yaptığı başvuruya ilişkin aldığı karar Resmi Gazete`de yayınlandı. Karara göre, olay şöyle gelişti:

Azerbaycan vatandaşı Samira Alakbarova hakkında Azerbaycan makamlarınca S.I.`ya yönelik 415 bin dolar tutarında dolandırıcılık suçunu işlediği iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Azerbaycan Sabail İlçe Mahkemesi 12 Ocak 2017 tarihinde Alakbarova hakkında tutuklama kararı çıkardı. Kararda, Alakbarova`nın S.I.`ya yönelik 2014-2016 yılları arasında farklı tarihlerde toplam 415 bin dolarlık dolandırıcılık yaptığı bildirildi.

Azerbaycan makamları Alakbarova hakkında 21 Mart 2017 tarihinde kırmızı bülten çıkardı. Alakbarova, 27 Aralık 2017 tarihinde Türkiye`de Emniyet Genel Müdürlüğü İnterpol- Europol Şube Müdürlüğü ekiplerince yakalandı.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, yakalandığı gün Alakbarova`yı tutuklanması talebiyle  Bakırköy 3. Sulh Ceza Hakimliğine sevk etti. Sulh Ceza Hakimliği, Azerbaycan makamlarına iade edilmesi amacıyla Alakbarova`nın 40 gün tutuklu kalmasına karar verdi. Alakbarova tutukluluk kararına 2 Ocak 2018 tarihinde itiraz etti. İtiraz dilekçesinde, 2001 yılında beri Türkiye`de bulunduğunu ve SGK kayıtlı olarak çalıştığını belirterek, “Türkiye`de sabit ikamet adresim bulunuyor. Türkiye`de okuyan 11 yaşında kızım ile birlikte yasalara bağlı olarak yaşıyorum. Oturum hakkına sahibim. Tutuklanmam çocuğumu mağdur ediyor. İade kararı verilinceye kadar adli kontrol şartıyla serbest bırakılmayı talep ediyorum” dedi.

Bakırköy 4. Sulh Ceza Hakimliği ve Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesi Alakbarova`nın başvurusunu reddetti. Alakbarova`nın 21 Şubat 2018 tarihindeki yargılamasında iadesi sonuçlanıncaya kadar tutukluluk halinin devamına karar verildi. Alakbarova bu karara itiraz ederek, 40 gün geçmesine rağmen halen tahliye edilmediğini ve Azerbaycan ile yapılan iade anlaşması gereğince suçlama konusu delillerin ve belgelerin iade talebine eklenmesi şartı öngörülmesine karşı buna uyulmadığını bildirdi. Ayrıca savcılığı iade edilmemesi yönündeki talebine rağmen Azerbaycan`a iadesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürdü.

Bakırköy 3. Ağı Ceza Mahkemesi, Alakbarova`nın bu başvurusu da ret kararı verdi. Yargıtay 15. Ceza Dairesi`nce de Alakbarova`nın iade kararı onandı. Yetkili makamların olumsuz kanaat bildirmemesi üzerine Alakbarova`nın iadesi Cumhurbaşkanlığı`nca da uygun bulundu. Alakbarova, 16 Şubat 2019 tarihinde Azerbaycan makamlarına teslim edildi.

Alakbarova, iadesinden önce 9 Temmuz 2018 tarihinde hak ihlali iddiasıyla AYM`ye bireysel başvuruda bulundu. AYM, iade tutuklaması nedeniyle Alakbarova`nın kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi. Alakbarova`nın adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasını ise, konu bakımından yetkisizlik nedeniyle reddetti.

“TAZMİNAT ÖDEMEK DIŞINDA BAŞKA BİR HUSUS YOK”

AYM kararının gerekçesinde, “Başvurucu hakkında iade süreci ve başvurucunun buna bağlı olan tutukluluğu Azerbaycan makamlarına 16 Şubat 2019 tarihinde teslim edilmesiyle birlikte sone erdiğinden ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için tazminat ödenmesi dışında yapılması gereken bir hususun bulunmadığı anlaşılmıştır” dendi. AYM, Alakbarova`ya 40 bin lira tazminat ödenmesine hükmetti.