MAHİR BAĞIŞ

RTÜK, Tele 1 TV`ye Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ`ın tutuklanmasına gerekçe olarak gösterilen sözleri nedeniyle; yedi gün yayın durdurma, beş kez program durdurma, iki kez de önceki ay reklam gelirlerinin yüzde 5`i oranında idari para cezası verdi. Kararlar oy çokluğu ile alındı. RTÜK üyesi İlhan Taşcı, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik edildiği gerekçesiyle, Tele 1`in 7 gün boyunca ekranının karartılması ayrıca yüzde 5 idari para cezası verilmesine karar verildi, oy çokluğuyla… Ayrıca Yasa`nın (B) bendinden de yani terörü övme suçu iddiasıyla da Tele 1 kanalına yüzde 5 idari para cezası, 5 kez de program durdurma cezası verildi” dedi. RTÜK üyesi Tuncay Keser ise “Haksızdır, orantısızdır. Basın ve ifade özgürlüğüne, düşünce özgürlüğüne, halkın haber alma hakkına ağır bir darbe oluşturan bir karar olmuştur” dedi. Taşcı ayrıca “Tele 1 şu anda 7 gün ekranı karartılacak bir yayıncı pozisyonunda ama yaklaşık 6-7 ay boyunca ‘Demokles`in Kılıcı` gibi RTÜK`ün ya da Ebubekir Şahin`in kılıcı sallanmaya devam edecek gibi görünüyor” değerlendirmesini yaptı.

Tele 1 Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ`ın ‘4 soru 4 Yanıt` programındaki sözleri nedeniyle tutuklanmasının ardından, Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) bugün, Tele 1 TV`ye yaptırım gündemiyle toplandı.

Edinilen bilgiye göre, toplantıda; Tele 1`in RTÜK Kanunu`nun 8. maddesinin birinci fıkrasının “b” ve “d” bentlerinde tanımlanan yayın ilkelerini ihlal ettiği gerekçesiyle yayın durdurma cezası ve idari para cezası verildi. Karar oyçokluğu ile alındı.

RTÜK`ün CHP kontenjanından seçilen üyeleri İlhan Taşcı ve Tuncay Keser, toplantının ardından RTÜK önünde ANKA Haber Ajansı`na açıklama yaptı.

“TELE 1`İN 7 GÜN BOYUNCA EKRANININ KARARTILMASI AYRICA YÜZDE 5 İDARİ PARA CEZASI VERİLMESİNE KARAR VERİLDİ”

Taşçı, şunları söyledi:

“Bugünkü kurulda, en tartışmalı konu Tele 1 televizyonundaki, Merdan Yanardağ`ın yayını ile ilgiliydi. Çok ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalacak yayıncı. 6112 sayılı yasanın, 8. maddesinin birinci fıkrasının ‘b` bendinden; yani ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği` gerekçesiyle, Tele 1`in 7 gün boyunca ekranının karartılması ayrıca yüzde 5 idari para cezası verilmesine karar verildi, oy çokluğuyla…

Ayrıca Yasa`nın ‘d` bendinden de yani terörü övme suçu iddiasıyla da Tele 1 kanalına yüzde 5 idari para cezası, 5 kez de program durdurma cezası verildi.

Dolayısıyla bu aslında verilen cezaya baktığınızda özellikle cezanın dayandırıldığı (b) bendine baktığınızda, 6112 sayılı Yasa`da özel olarak seçilmiş, tamamen yayıncının sesini kesmeye ve tam anlamıyla televizyonculuğu, özgür medyayı boğmaya dönük bir madde seçilmiş. Yani orada Tele 1`in yayınındaki sözler belki 6112 sayılı Yasa içinde pek çok yönünde değerlendirilebilir. Değerlendirilemeyecek tek madde vardı o da ‘B` bendiydi. Ama maalesef üst kurulun çoğunluğu (b` bendini ağırlıklı gördü. Bu özel seçilmiş bir madde çünkü eğer sadece ‘d` bendinden verilmiş olsaydı ceza, sadece Merdan Yanardağ`ın programı en fazla 5 kez durdurulabilecekti. Oysa bu madde seçilerek, 7 gün boyunca ekranları tamamen kararacak.

Bu karar tebliği edildikten sonra yayıncıya eğer mahkeme bunu durdurmazsa ki biz yürütmeyi durdurmasını bekliyoruz. Dolayısıyla eğer uygulamaya geçilirse izleyiciler Tele 1 kanalını açtıklarında karşılarında simsiyah karartılmış bir ekranla karşı karşıya kalacaklar.

“RTÜK`ÜN BİR AN ÖNCE BU ANLAYIŞINI TERK ETMESİNİ BEKLİYORUZ”

Aslında oy çokluğuyla alınan bu karara baktığınızda hem Türkiye`nin hukuk sisteminin kendi yerleşik kurallarına hem evrensel ilkeler açısından özellikle basın özgürlüğü açısından çok ağır bir darbe olmuştur. Tabi burada sanki Tele 1 cezalandırılmış gibi görülüyor ilk aşamada ama aslında bu halkın cezalandırılması anlamına gelen bir karardır. Çünkü 85 milyon insanın haber alma hakkına da vurulmuş bir engeldir bu… RTÜK aslında Anayasal bir üst kuruldur. Anayasal güvence altına alınmış olan basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, halkın haber alma özgürlükleri Anayasal bir üst kurul o özgürlükleri güvence altına alması gerekirken tam tersi bir tutumla onları engelleyici, onların önünde birer bariyer olarak durmaya devam ediyor. RTÜK`ün bir an önce bu anlayışını terk etmesini bekliyoruz.

Aslında oyçokluğu ile alınan bu karara baktığınızda hem hukuk sisteminin yerleşik kurallarına hem de evrensel ilkeler açısından özellikle basın özgürlüğü açısından çok ağır bir darbe olmuştur. Tabii burada sadece Tele 1 cezalandırılmış gibi görülüyor, ilk aşamada. Ama aslında bu halkın cezalandırılması anlamına gelen bir karardır. Çünkü 85 milyon insanın haber alma hakkına da engeldir bu.

RTÜK, aslında anayasal bir üst kuruldur. Anayasal güvence altına alınmış olan basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, halkın haber alma özgürlükleri; yani anayasal bir üst kurul, o özgürlükleri güvence altına alması gerekirken, tam tersi bir tutum ile, onları engelleyici, onların önünde birer bariyer olarak durmaya devam ediyor. RTÜK`ün bir an önce bu anlayışını terk etmesini bekliyoruz.”

“HALKIN HABER ALMA HAKKINA AĞIR BİR DARBE OLUŞTURAN BİR KARAR OLMUŞTUR”

CHP RTÜK Üyesi Tuncay Keser ise, karara ilişkin şunları söyledi:

“Bugün RTÜK, ceza yargısının yapmadığını yaparak bir konuşmadan iki suç çıkardı. Ceza yargısı ‘terör örgütü propagandası yapmak` maddesinden tutuklama kararı verirken burada hem terör örgütü övgüsü var hem de halkı kin ve düşmanlığa tahrik… Bu ‘b` maddesi özellikle seçilmiş bir madde bu nedenle daha ağır yaptırım uygulanabilmesi için biraz zorlamayla bu madde devreye sokuluyor. Bu maddeden ‘b` fıkrasından hüküm oluşturuldu. Bu aslında suçun doğru tanımlanması ve cezanın orantılı olması gerekliliği ilkesine aykırı bir karar oldu. Biz muhalefet şerhimizi yazacağız. Muhalefet oyumuzu da kullandık bu karara, bu karar dediğim gibi suç doğru tanımlanmamıştır. Haksızdır, orantısızdır. Basın ve ifade özgürlüğüne, düşünce özgürlüğüne, halkın haber alma hakkına ağır bir darbe oluşturan bir karar olmuştur. Umarım yargı bu konuda basın özgürlüğünden, ifade özgürlüğünden, halkın haber alma hakkından yana tavır gösterir ve bu cezayı durdurur.”

Tele 1`in yayın lisansının iptalinin olup olmayacağına ilişkin soruya ise Taşçı şu yanıtı verdi:

“MART AYINA KADAR BİR CEZA ALIRSA MAALESEF TELE 1`İN LİSANSININ İPTALİ SÖZ KONUSU OLACAK”

“Şu aşamada mevzuat açısından maalesef Tele 1 özelinde, son bir yıl içerisinde ilk cezasını 5 mart tarihinde almıştı ‘b` bendinden, bu ikincisi olmuş oldu. Dolayısıyla Yasa, üçüncü bir aynı maddeden, yine bir ‘b` bendinden önümüzdeki mart ayına kadar bir ceza alırsa maalesef Tele 1`in lisansının iptali söz konusu olacak. Gündeme gelecek bu tartışma. O bakımdan Tele 1 şu anda 7 gün ekranı karartılacak bir yayıncı pozisyonunda ama yaklaşık 6-7 ay boyunca ‘Demokles`in Kılıcı` gibi RTÜK`ün ya da Ebubekir Şahin`in kılıcı sallanmaya devam edecek gibi görünüyor.”

Keser ise ayrıca; “Bu sadece Tele 1`e verilen bir ceza olmayacaktır. Aynı anda, birtakım zorlamalarla, diğer medya kuruluşlarına da en ağır yaptırımların uygulanabileceği bir algının önünü açacaktır. Yani bu, bütün medyaya verilmiş bir gözdağıdır aynı zamanda” dedi.