SEYFİ ÇELİKKAYA

İYİ Parti Yozgat Milletvekili Lütfullah Kayalar, Toprak Mahsulleri Ofisi`nin (TMO) randevulu buğday alım sistemi ve kota uygulaması nedeniyle mağduriyet yaşayan çiftçilerin sorunlarını dinledi. Kayalar, “Randevu günleri ile ilgili çok büyük sıkıntı var. Biraz önce görüştüğümüz çiftçiler, bugün itibariyle 8`inci ayın 4`üne randevu aldıklarını ifade ediyorlar. Bu, yarın öbür gün daha da ileri tarihlere doğru olacak. Ödemeler de randevudaki teslimden belki bir ay sonra olacak veya bu civarda bir süre sonra olacak; bu da bilinmiyor. Randevu konusunun bir an önce halledilmesi lazım” dedi.

1989-1991 yılları arasında Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı yapan Lütfullah Kayalar, Yozgat`ta çiftçilerle bir araya geldi. Orta Anadolu bölgesinde hasat dönemine girildiğini, Çukurova ve Güneydoğu`da hasadın bittiğini belirten Kayalar, “İki gün içinde ziraat odalarımızla ayrı ayrı üç ilçemizde toplantılar yaptım, onların görüşlerini de aldık, çiftçilerimizin görüşlerini alıyoruz. Aynı zamanda tüccarlık yapanlar, bizim Anadolu tabiriyle tüccarlık yapanlar, alım-satım yapanlarla da görüştüm. Durumu tespit etmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

“RANDEVULAR DA ÇOK BÜYÜK SIKINTI VAR”

"Yozgat`tan başlayarak ifade etmek gerekirse randevularda çok büyük sıkıntı var” diyen Kayalar, şöyle konuştu:

“Yeni teknoloji olarak istenildiği her yerden dijital olarak randevu alabiliyor çiftçi, bu güzel bir şey ama randevu günleri ile ilgili çok büyük sıkıntı var. Biraz önce görüştüğümüz çiftçiler, bugün itibariyle 8`inci ayın 4`üne randevu aldıklarını ifade ediyorlar. Bu, yarın öbür gün daha da ileri tarihlere doğru olacak. Ödemeler de randevudaki teslimden belki bir ay sonra olacak veya bu civarda bir süre sonra olacak; bu da bilinmiyor. Dolayısıyla bugün itibarı ile bakarsak aşağı yukarı 50 güne yaklaşan, çiftçinin ürünü verme ve ürün bedellerini tahsil edebilme konusunda bir vade ortaya çıkıyor. Bu, kısa bir süre değil. Randevu konusunun bir an önce halledilmesi lazım. Burada depolarda sıkıntılar var, onu görüyoruz. Burada güzel bir depo var ama artık bu deponun randevusu dolmuş. Burada 20 bin ton civarında bir kapasite kalmış, onu alacaklar. Ondan sonra Yerköy olarak bakarsak; Toprak Mahsulleri Ofisi`nin deposu ne kadar alabilecek, o belli değil. Mesela hemen yanı başımızda Sekili bölgesi var, orada tamamen alım durmuş durumda ve çiftçi ürünü nasıl teslim edecek, nerede nasıl depolayacak, büyük sıkıntısı var. Kendisi depolayamıyor, devlete de veremiyor, dolayısıyla ne yapacağını şaşırmış durumda.

“TÜCCARIN DA TEREDDÜTLERİ VAR”

Fiyatlar ilerde nasıl oluşacak? O konuda tüccarın da tereddütleri var. Bu yüzden de çok düşük bir fiyat veriyorlar. Öyle bir fiyata da çiftçinin malını vermesi mümkün değil. O fiyata malını verirse 6 bin lira-6 bin 500 liraya malını verirse önümüzdeki sene için ekim yapamaması demektir. Burada bu randevu konusu ve randevu konusuna bağlı olarak depolama konusunda çok acil önlemler alınması lazım. Acil önlemlerin başında da bir miktar başlamış ama yetersiz olduğu görülüyor, açığa alım yapacaklar, açık arazide depolama yapılacak. Onunla ilgili de çalışmaların hızlandırılması lazım.” 

“DEVLETE ÜRÜNÜNÜ VERDİ, PARASINI HALA ALAMADIYSA O ZAMAN DEVLETE OLAN BORÇLARIN DA BİR ŞEKİLDE MAHSUPLAŞMA YAPMASI LAZIM”

“Yozgat genelinde kota sıkıntısı var” diyen Kayalar, açıklamasını şöyle tamamladı:

“Bu sene verim olarak çiftçi memnun ama ürünün tarladan çıkışından sonra baktığınız zaman kotalar yetmiyor. Kotası üzerinde ürün getirmişse bu konuda da çok büyük sıkıntı var, onda da bir çözüm getirilmesi lazım. Kotası 30 tonsa diyelim, belki 50 tona kadar, 60 tona kadar bir alım, yani ona bir oran getirip öyle bir alım yapabilme imkanı getirilmeli ve çiftçinin de bu konudaki mağduriyeti önlenmeli. Biraz önce canlı örneği hep birlikte gördük, ağustosun 4`üne gün verilmiş, bugün itibarı ile. Verildi ama ondan sonra parasını alması da belli bir müddet sürecek. Genel olarak bizim bölgelerimiz başta olmak üzere çiftçinin temmuz sonunda birtakım borçları var. Başta Tarım Kredi olmak üzere borçlarını ödemek durumunda. Devletten alamadığı parayı nasıl olacak da Tarım Kredi`ye veya başka borçlarını, banka borçlarını kapatacak? Bunları kapatması mümkün değil. Buna da bir çözüm getirmek lazım. Allah bu sene çok güzel bir ürün verdi, bizim Orta Anadolu bölgesinde de ürün güzel ama bu sıkıntılar da giderilirse çiftçimiz biraz daha rahat edecektir. Devlete ürününü verdi, parasını hâlâ alamadıysa o zaman devlete olan borçların da bir şekilde mahsuplaşma yapması lazım veya o alım zamanına kadar bir erteleme getirilmesi lazım, nasıl olsa alacağı devlette zaten. Biraz daha ilgiye ihtiyacı var çiftçimizin ve acil kararlara ihtiyacı var, çabuk kararlara ihtiyacı var. Eğer bunlar alınabilirse dönüm başına alınan verim bu sene geçtiğimiz senelerden daha iyi. Çiftçimizin girdilerinde de çok büyük maliyet artışları var. Hasat başladı, 15 gün içinde tamamen bizim bölgelerimizde daha da çoğalarak devam edecek. Hasattan sonra da görünen o ki bu girdi maliyetleri ile çiftçimiz önümüzdeki sene nasıl ekim yapılabilecek? Bunların da şimdiden planlanması lazım.”