TAMER ARDA ERŞİN

Ankara 7. Bölge İdare Mahkemesi, Yeşil Sol Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu`nun TBMM`ye karşı açtığı davada milletvekilliğinin düşürüldüğü dönemdeki maaşlarının ödenmesine hükmetti. Kararda, “Milletvekilliği görevini sürdürememesinin ve buna bağlı olarak maaşlarının ödenmemesinin sebep unsurunu teşkil eden durumun hukuka aykırılığı ortaya konulduğuna göre, söz konusu hak ihlalinin sonuçlarından biri olduğunda tereddüt bulunmayan maaş ödememe durumunun ortadan kaldırılarak ihtilaf konusu dönemde ödenmeyen maaşlarının davacıya ödenmesi gerekmektedir” denildi.

Yeşil Sol Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, 27. Dönemde HDP milletvekiliyken milletvekilliğinin düşürülmesi sonucu cezaevine girmiş ve Anayasa Mahkemesi`nin verdiği hak ihlali kararı sonucu milletvekilliğine geri dönmüştü.

Gergerlioğlu, cezaevinde olduğu sürece alamadığı milletvekili maaşı için TBMM aleyhine Ankara 17. İdare Mahkemesi`ne dava açtı. Mahkeme, TBMM`nin Gergerlioğlu`nun cezaevine girmesinde kusuru bulunmadığına hükmederek davayı reddetti. Kararda, “…Uyuşmazlıkta bağlı yetki içerisinde bulunan davalı idarenin kusur atfedilebilecek herhangi bir işlem ya da eyleminin bulunmadığı, kusursuz sorumluluk hallerinin de somut olayda mevcut olmadığı, dolayısıyla milletvekili sıfatından mahrum kaldığı döneme ilişkin olarak davalı idare tarafından davacıya parasal haklarının ödenmesini gerektiren bir yargı kararı veya mevzuat hükmü de bulunmadığından davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir” denildi.

Gergerlioğlu, kararı temyiz ederek istinafa taşıdı. Gergerlioğlu, istinaf dilekçesinde Anayasa Mahkemesi`nin kendisi hakkında verdiği karar sonrasında milletvekilliğine döndüğüne dikkat çekerek, “2021 yılı mart-temmuz arası dönemdeki maaşlarının ödenmesi gerek. Kaldı ki diğer kamu görevlilerine beraat etmeleri veya haklarında verilen kesin hükmün kaldırılması halinde maaşları iade ediliyor” dedi.

TBMM ise davayı kazanmasına karşın istinaf talebinde bulundu. TBMM`nin istinaf dilekçesinde, davanın incelenmeksizin reddedilmesi gerektiğini savunularak şöyle dendi:

“… davacının milletvekili seçilmeye engel mahkumiyetine yönelik kesinleşen yargı kararının Genel Kurula bildirilmesi üzerine milletvekilliği düştü, yine yargı kararı ile mahkumiyetin ortadan kaldırılması üzerine Genel Kurula yapılan bildirim ile milletvekili sıfatını kazandı, söz konusu bildirim işlemlerinin işlem ya da eylem bulunmadığından davanın incelenmeksizin reddi gerek.”

TBMM`NİN İSTİNAF BAŞVURUSU REDDEDİLDİ

Ankara 7. Bölge İdare Mahkemesi, istinaf başvurularını inceleyerek, dosya hakkında karara vardı. İstinaf, Gergerlioğlu`nun başvurusunun idari yargı denetimi dışında kaldığı iddiasına karşı, Gergerlioğlu`nun cezaevinde olduğu sürece ilişkin verilmeyen kararın idari bir tasarruf olduğuna hükmederek, TBMM`nin istinaf başvurusunu reddetti. Kararda, şu ifadelere yer verildi:

“… söz konusu işlemin, yukarıda sözü edilen milletvekilliğinin düşmesi ve yeniden milletvekilliği görevine başlatılma tasarrufları ile ilintili olmakla birlikte onlardan bağımsız bir idarî işlem olarak ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; yukarıda belirtildiği üzere Anayasa ve TBMM İçtüzüğü`nde, hakkındaki kesinleşmiş mahkumiyet kararı nedeniyle milletvekilliği düşen milletvekillerinin yeniden göreve başlatılmaları ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi davacı TBMM Genel Kurulu tasarrufu ile milletvekilliği görevine başlatılırken TBMM Genel Kurulunca, bu başlatmanın ne zamandan itibaren geçerli olacağına dair bir belirleme de yapılmış değildir.

"İDARİ DAVAYA KONU OLABİLECEK NİTELİKTE"

Başka bir ifade ile; davalı idarenin idarî bir birimi olan Milletvekili Hizmetleri Başkanlığınca, milletvekilliği düşmüş olan davacının Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararı üzerine verilen Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin yukarıda anılan kararının TBMM Genel Kurulunun bilgisine sunulması ile o tarihten (16 Temmuz 2021) geçerli olmak üzere yeniden milletvekili sıfatını kazandığı yorumuna dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta olup, söz konusu yorum bir Anayasa ya da İçtüzük hükmüne dayanmadığı gibi TBMM Genel Kurulunun bu yönde yaptığı bir belirleme de bulunmamaktadır. Bu çerçevede; dava konusu işlemin, geniş anlamda bir kamu görevlisi olan davacının maaş ödemelerine ilişkin, idarî davaya konu olabilecek nitelikte bir idarî tasarruf olduğunun kabulü ile davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Mahkeme, Gergerlioğlu`nun maaşının ödenmesi yönündeki başvurusunu da haklı bularak, maaşın yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmetti. Kararda, şöyle dendi:

“… milletvekilliği görevini sürdürememesinin ve buna bağlı olarak maaşlarının ödenmemesinin sebep unsurunu teşkil eden durumun hukuka aykırılığı ortaya konulduğuna göre, söz konusu hak ihlalinin sonuçlarından biri olduğunda tereddüt bulunmayan maaş ödememe durumunun ortadan kaldırılarak ihtilaf konusu dönemde ödenmeyen maaşlarının davacıya ödenmesi gerekmekte olup, dava konusu işlemde ve bu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin (ilk derece mahkemesi) idare mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”

NE YAŞANMIŞTI?

Gergerlioğlu hakkında çözüm sürecinde yaptığı sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi`nde dava açıldı. Gergerlioğlu, T24 haber sitesinde 20 Ağustos 2016`da yayınlanan ve PKK`nın bir açıklamasına yer verilen "Devlet adım atarsa barış 1 ayda gelir" başlıklı haberi paylaşması nedeniyle örgüt propagandası yapmakla suçlandı ve hapis cezası aldı.

Dava süreci devam ederken 2018 Türkiye genel seçimlerinde HDP`den 27. Dönem Kocaeli milletvekili seçildi, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyesi oldu. Daha sonra Gergerlioğlu hakkında ilk derece mahkemesinin verdiği karar, istinaf ve ardından Yargıtay 16. Ceza Dairesi`nce onandı. Gergerlioğlu hakkında cezasıyla ilgili TBMM`ye sunulan Cumhurbaşkanlığı tezkeresinin okunmasıyla milletvekilliği düşürüldü. Gergerlioğlu Meclis`te bir süre eylem yaptıktan sora cezaevine girdi. Gergerlioğlu, milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi`ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi, 1 Temmuz 2021`de aldığı kararla Ömer Faruk Gergerlioğlu`nun seçilme ve siyaset yapma hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Gergerlioğlu, 16 Temmuz 2021 tarihinde yeniden milletvekili oldu.