17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin 26. yıldönümünde, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Mersin İl Temsilcisi Erkan Demir, Türkiye'nin afetlere karşı kırılgan yapısını ve bu durumun temel nedenlerini ortaya koyan sarsıcı bir basın bülteni yayınladı. Demir, son dönemde ortaya çıkan sahte diploma skandalını da afet yönetimiyle ilişkilendirerek, liyakatsizliğin felaketlere zemin hazırladığını belirtti.

"Afetler Kader Değil, İdarenin Takdiridir"

Erkan Demir, basın açıklamasında, afetlerin "takdiri ilahi" değil, "takdiri idari" olduğunu belirterek, zamanında alınmayan önlemlerin ve yetersiz sistemin sonuçlarına dikkat çekti. Sındırgı ve Ankara'da yaşanan son depremleri ve orman yangınlarını örnek gösteren Demir, Türkiye'nin her afet olayında sanki ilk kez yaşanıyormuş gibi hazırlıksız yakalandığını ifade etti.

Bültende, afet riskini azaltmak yerine sürekli yeni kırılganlıklar üreten bir sistemin eleştirisi yapıldı. Demir, 6 büyüklüğündeki bir depremin gelişmiş ülkelerde zarar verici olmaktan çıktığını, ancak Türkiye'de onlarca binanın yıkılmasına neden olduğunu vurguladı.

Çözüm Önerileri: Bilim ve Liyakat Vurgusu

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak afetlerin nedenlerini ve çözümlerini defalarca paylaştıklarını belirten Erkan Demir, öncelikli olarak bilim ve liyakate dayalı bir "Ulusal Afet Risk Yönetim Sistemi" kurulması gerektiğini söyledi. Önerilen çözümler arasında şunlar öne çıktı:

• Afet Hukuk Sistemi ve Afet Mahkemeleri: Afet suçlarını işleyen kişi ve kurumlar için ağır cezalar tanımlanmalı ve alanında uzmanlaşmış "Afet Mahkemeleri" kurulmalıdır.

• Yetkinin Belediyelere Verilmesi: Afet yönetimi yerelde planlandığı için, başta Büyükşehir Belediyeleri olmak üzere yerel yönetimlerin bu süreçteki rolü güçlendirilmelidir.

• Jeoloji Mühendisliğinin Önemi: Yapı üretim ve denetim süreçlerinde "jeoloji mühendisliği hizmetlerine hak ettiği değer" verilmeli, zemin etütleri bir yük olarak görülmemelidir.

• 'Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı': Ülkenin dirençli hale gelmesi için bu bakanlığın acil olarak kurulması ve tüm kurumsal yapının bu çatı altında yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

• Rantsal Değil, Kentsel Dönüşüm: İmar afları ve plansızlığı teşvik eden uygulamalara son verilmelidir. Tüm yerleşim alanlarının jeolojik-jeoteknik etütleri tamamlanarak risk azaltıcı önlemler alınmalıdır.

Demir, bültenini "Sahte diplomalı yandaşlarıyla afetleri 'Takdiri İlahi' olarak sunan bir sistem bunu başaramaz. Bilimle, emekle, umutla ve inatla bu yoldaki mücadelemizi sürdüreceğiz" sözleriyle tamamladı.