Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri operasyonu ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılması iddiaları üzerine olağanüstü toplandı. Toplantıda ABD’ye yönelik eleştiriler dikkat çekerken, Fransa ve Bahreyn gibi Washington’a yakın ülkeler dahi operasyonu uluslararası hukuka aykırı bulduklarını açıkladı.

Fransa’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Jay Dharmadhikari, ABD’nin Venezuela’ya müdahalesinin “uluslararası düzenin temel dayanaklarını aşındırdığını” vurguladı. Dharmadhikari, Maduro yönetimine yönelik eleştirileri bulunduğunu belirtmekle birlikte, Venezuela’nın siyasi geleceğine yalnızca Venezuelalıların karar verebileceğinin altını çizdi. ABD’nin eyleminin güç kullanmama ve barışçıl çözüm ilkelerini ihlal ettiğini ifade etti.

ABD’nin müttefikleri arasında yer alan Bahreyn de operasyonun BM Şartı’yla bağdaşmadığını belirtti. İngiltere ve Letonya ise daha temkinli bir tutum sergiledi. İngiltere’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Archie Young, ülkesinin Venezuelalıların iradesini yansıtan meşru bir yönetime barışçıl geçişi desteklediğini söyledi.

Guterres’ten uyarı: “Endişe verici bir emsal”
BM Genel Sekreteri António Guterres, ABD yönetiminin BM Şartı’nı ihlal ettiğini belirterek, Venezuela’daki gelişmelerin bölgesel istikrarsızlığı derinleştirme riski taşıdığına dikkat çekti. Guterres, “Devletler arası ilişkiler açısından oluşturabileceği örnek beni derinden endişelendiriyor” diyerek diplomatik diyaloğa dönüş çağrısı yaptı.

Kolombiya’nın BM Daimi Temsilcisi ise ABD’nin hamlesinin Latin Amerika’daki geçmiş Amerikan müdahalelerini hatırlattığını ve uluslararası barış ile güvenliği zedelediğini söyledi.

Rusya ve Çin’den sert çağrı
Rusya ve Çin temsilcileri, Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’in derhal serbest bırakılmasını talep etti. Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasily Nebenzya, ABD’yi “küresel jandarmalık rolüne geri dönmekle” suçladı. Çinli temsilci Sun Lei ise Washington’a zorbalık politikalarına son verme ve bölge ülkeleriyle eşitlik temelinde ilişki kurma çağrısı yaptı.

BM Güvenlik Konseyi’nin daha önce de ABD’nin Venezuelalı teknelere yönelik ölümle sonuçlanan operasyonları nedeniyle toplanmış olması, tepkileri artırdı. Uluslararası Kriz Grubu’ndan BM uzmanı Maya Ungar, kısa süre içinde ABD’nin eylemlerine odaklanan iki toplantının yapılmasının “alışılmadık” olduğunu belirtti.

ABD’den savunma: “Bu bir savaş değil”
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise operasyonu savunarak, Maduro’nun bir devlet başkanı değil, uyuşturucu kaçakçılığıyla suçlanan bir firari olduğunu ileri sürdü. Waltz, “Bir ülkeyi işgal etmiyoruz. Bu bir kolluk kuvveti operasyonuydu” ifadelerini kullandı.

Latin Amerika’dan ortak tepki
Toplantıya Konsey üyelerinin yanı sıra Venezuela, Brezilya, Arjantin, Meksika, Şili, Küba, Nikaragua ve İran da katıldı. Şili, Brezilya, Meksika, Küba ve Kolombiya ABD’yi açıkça kınadı. Kolombiya’nın BM Büyükelçisi Zalabata Torres, operasyonun Latin Amerika için “en kötü müdahale örneklerini” hatırlattığını söyledi.

Venezuela’nın BM Daimi Temsilcisi Samuel Moncada ise ABD’nin eylemlerinin tehlikeli bir emsal oluşturduğunu belirterek, “Bir devlet başkanının kaçırılmasının tolere edilmesi, dünyaya hukukun isteğe bağlı olduğu mesajını verir” dedi.