CHP'li Akay ve Tanal, 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun'da üst düzey kamu bürokratlarının görevden ayrıldıktan sonra aynı alanlarda özel sektörde çalışamaması yönünde değişiklik yapılmasını öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu.

Teklifin gerekçesinde, 2531 sayılı Kanun’un kamu görevlilerinin görevden ayrıldıktan sonra görevleri sırasında edindikleri yetki, bilgi ve nüfuzu özel çıkarları doğrultusunda kullanmalarını engellemek amacıyla kabul edildiği hatırlatılarak, düzenlemenin temel hedefinin çıkar çatışmasını, nüfuz ticaretini ve kamu gücünün kişisel menfaate dönüştürülmesini önlemek olduğu vurgulandı.

“Mevcut Kanun, fiilleri açık biçimde somutlaştırmıyor”

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, mevcut düzenlemenin yasakları “genel ve soyut ifadelerle” tanımlamakla yetindiği, yasak kapsamına giren fiilleri açık ve net biçimde somutlaştırmadığı ve yaptırımların caydırıcılıktan uzak kaldığı belirtildi. Gerekçede ayrıca, mevcut kanunda öngörülen cezaların hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme hükümlerine konu olabilmesinin uygulamada “fiili cezasızlık algısı” doğurduğu kaydedildi.

“Üst düzey kamu görevlileri görevden ayrıldıktan hemen sonra aynı alanda faaliyet gösterebiliyor”

Gerekçede, özellikle üst düzey kamu görevlilerinin görevden ayrıldıktan kısa süre sonra görev alanlarıyla doğrudan ilişkili sektörlerde faaliyet göstermesinin kamu yönetimi açısından çeşitli riskler yarattığı ifade edildi. Bu durumun; kamu ihalelerinde haksız rekabet, idari süreçlerde örtülü etki ve avantaj, kamu yönetimine duyulan güvenin zedelenmesi, yolsuzluk riskinin kurumsallaşması sonuçlarını doğurduğu değerlendirmesine yer verildi.

3 yıl süreyle özel faaliyetlere yasak öngörülüyor

Kanun teklifinde, kamu görevinden ayrılanların, ayrıldıkları tarihten itibaren 3 yıl süreyle görev yaptıkları kurumun görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda; özel veya tüzel kişiler nezdinde yönetici, danışman, ortak, temsilci olarak görev üstlenememesi, kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu ya da etkilendiği mal ve hizmet alımları, yapım işleri, ihaleler, ruhsat, lisans, teşvik ve benzeri idari süreçlerde doğrudan veya dolaylı yer almaması, bu alanlarda sözleşme yapmaması ve taahhüt altına girmemesi önerildi. Teklifte, bu yasaklara aykırı davrananlar hakkında kanunun ceza hükümlerinin uygulanması öngörüldü.

"Aykırı sözleşme ve işlemler geçersiz sayılsın"

Teklifte, kanun hükümlerine aykırı şekilde yapılan sözleşmeler, taahhütler ve her türlü hukuki işlemin geçersiz sayılması, bu işlemler nedeniyle kamu zararı doğması halinde zararın, kusuru bulunan ilgililerden rücu yoluyla tahsil edilmesi düzenlemesi yer aldı.

"Nitelikli hallerde ceza artırılsın"

Kanun teklifinde, düzenlemeye aykırı fiillerin bazı durumlarda daha ağır şekilde cezalandırılması da öngörüldü. Buna göre fiilin; bilerek ve isteyerek işlenmesi, kamu zararına yol açması, ihale, ruhsat, lisans, teşvik gibi süreçlerde avantaj sağlaması, görev sırasında edinilen bilgi, belge, yetki veya nüfuz kullanılarak gerçekleştirilmesi hallerinde, öngörülen cezaların yarı oranında artırılması önerildi.

3-7 yıl hapis, 10 yıla kadar kamu görevinden yasaklama

Teklifte, kanuna aykırı harekette bulunanlar hakkında; 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası, adli para cezası, 5 yıldan 10 yıla kadar kamu görevinden yasaklama hükümlerinin birlikte uygulanması öngörüldü.

Teklifte  erteleme ve HAGB uygulanmaması istendi

Teklifte ayrıca, bu suçlar bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve cezanın ertelenmesine karar verilemeyeceği düzenlemesi yer aldı. Teklifin gerekçesinde, hukuk devleti ilkesinin yalnızca yasak koymakla sınırlı olmadığı, aynı zamanda ihlal halinde etkili ve uygulanabilir yaptırımların devreye girmesi gerektiği belirtilerek, düzenlemenin bu amaçla hazırlandığı ifade edildi.