MERSİN – Türkiye hukuk sisteminde teknoloji ve insan hakları arasında büyük bir tartışma fitillendi. Mersin Barosu’nun da aralarında bulunduğu Türkiye genelindeki 78 baro, Adalet Bakanlığı tarafından gündeme getirilen "yargıda yapay zekâ kullanımı" projelerine karşı ortak bir deklarasyon yayımladı. Yayınlanan bildiride, adaletin sadece bir veri işleme süreci olmadığı, vicdani bir muhakeme gerektirdiği vurgulandı.
"YAPAY ZEKÂ AVUKAT" YAKLAŞIMI SAKINCALIDIR
Barolar tarafından yapılan açıklamada, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in vatandaşların hukuki süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği almasına yönelik projelerinin yakından takip edildiği belirtildi. Bildiride, avukatlık hizmetinin bir kamu hizmeti olduğu hatırlatılarak şu ifadelere yer verildi:
"Avukatların 'yapay zeka hakim' talebi ne kadar hukuk mantığına aykırı ise, idarenin 'yapay zekâ avukat' yaklaşımı da eşit ölçüde sakıncalıdır."
SAVUNMA HAKKI ANAYASAL GÜVENCE ALTINDADIR
Hukuki süreçlerin salt teknik bir faaliyet olmadığını savunan 78 baro, vatandaşların avukat yardımı olmaksızın algoritmalar üzerinden destek almasının "savunma hakkının özüne müdahale" olduğunun altını çizdi. Teknolojik dönüşümün avukatlık mesleğini ikame edemeyeceği, adaletin matematiksel bir sonuç değil, insanî bir muhakeme ürünü olduğu belirtildi.
BAKANLIĞA ÇAĞRI: ÖNCELİĞİNİZ LİYAKAT VE REFORM OLMALI
Ortak bildiride Adalet Bakanlığı’na çözüm önerileri de sunuldu. Barolar, teknolojik araçlarla savunmayı zayıflatmak yerine şu alanlara odaklanılması gerektiğini ifade etti:
-
Bağımsız Savunma: Avukatlık makamının yetki alanlarının korunması.
-
Liyakat Esaslı Reform: Hakim ve savcı niteliğini artıracak adımların atılması.
-
Teknik Altyapı: Yargılamayı hızlandıracak fiziki ve hukuki imkanların iyileştirilmesi.
KARARLI MÜCADELE MESAJI
Mersin Barosu ve diğer paydaş barolar, "yapay zeka" adı altında hukuk hizmetlerinin mekanik bir yapıya büründürülmesine karşı hukuki ve kurumsal mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini kamuoyuna duyurdu.