ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD ve İran arasında ulaşılan ön mutabakattan rahatsız olduğu yönündeki haberleri doğrulamadığını ancak Netanyahu hükümetindeki bazı bakanların anlaşmayı ve Trump'ı hedef aldıklarını söyledi. "Ben İsrail hükümetinde bir bakan olsaydım, elimde kalan tek güçlü müttefike saldırmazdım" diyen Vance, Trump'ın şu anda İsrail'e sempati duyan dünyadaki tek devlet lideri olduğunu belirtti.

"İSRAİL’İ KORUYAN SİLAHLARIN ÇOĞUNU ABD YAPTI"

Vance, İsrail'in savunmasında kullanılan silahların büyük bölümünün ABD tarafından üretildiğini ve Amerikan vergi mükellefleri tarafından finanse edildiğini kaydetti. ABD'nin İsrail'e yılda yaklaşık 4 milyar dolar askeri yardım sağladığını belirten Vance, iki ülke arasında yeni bir yardım anlaşması için görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Vance, "İsrail'in sorunu Donald Trump değil. İsrail'de herhangi biri en büyük sorunlarının ABD Başkanı olduğunu düşünüyorsa içinde bulunduğu durumun gerçekleriyle yüzleşmesi gerekir" ifadelerini kullandı.

ANLAŞMAYA İSRAİL'DEN TEPKİ

ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan anlaşma İsrail'de bazı çevreler tarafından eleştiriliyor. Eleştirenler, anlaşmanın İran'ın balistik füze programını sınırlamadığını, nükleer tesislerinin tasfiyesine ilişkin net bir yol haritası sunmadığını ve İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'a yönelik operasyonlarını kısıtladığını söylüyor.

Netanyahu anlaşma sonrası yaptığı ilk açıklamada, ABD ile ilişkilerine değer verdiklerini ancak İsrail'in kuzey sınırındaki vatandaşlarının güvenliği için güney Lübnan'daki askeri varlığını sürdüreceğini söyledi.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Stomarich İran’la varılan ön anlaşmaya açıkça karşı çıkan bakanlar arasında yer aldı. Vance, ayrıca ABD merkezli New York Times'a verdiği mülakatta da aşırı sağcı Ben-Gvir ile Smotrich'i hedef aldı. Vance "Tam olarak öneriniz nedir? Dokuz milyonluk bir ülkesiniz. Karşı karşıya olduğunuz her ulusal güvenlik sorununu öldürerek çözemezsiniz" dedi.

Vance'ın açıklamalarına sosyal medya platformu X üzerinden yanıt veren Ben-Gvir, "Öneri budur. 21. yüzyılın Nazileriyle, ABD'nin 20. yüzyılın Nazileriyle mücadele ettiği şekilde mücadele etmek gerekir" ifadelerini kullandı.

TRUMP'TAN ATEŞKES ÇAĞRISI

Vance'ın açıklamalarının ardından Trump da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda taraflara müzakerelere bağlı kalma çağrısında bulundu. Trump, "Lübnan, Hizbullah ve İsrail dahil tüm cephelerde tam bir ateşkes bekliyoruz" dedi.

İsrail ile İran arasındaki savaşın ardından imzalanan anlaşma, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle küresel enerji piyasalarında ve petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açmıştı. Anlaşmanın bölgedeki çatışmaları ne ölçüde durduracağı ise belirsizliğini koruyor.