Mersin’in Yarım Asırlık Basın Tarihi Dijitalleşiyor: Tarsus Yeni Ses Arşivi Koruma Altında

Mersin Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyetlerini sürdüren Mersin Kent Belleği Ofisi, kentin yazılı, görsel ve sözlü hafızasını yarınlara taşımak adına dev bir arşiv çalışmasını hayata geçiriyor. Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı bünyesindeki office, yarım asra yaklaşan yerel basın arşivlerini özel teknolojilerle koruma altına alıyor.

Çalışmanın ilk ve en önemli etaplarından biri olarak Tarsus Yeni Ses Gazetesi’nin 1969 ile 2011 yılları arasında yayımlanan tüm nüshaları yüksek çözünürlüklü tarayıcılarla dijital ortama aktarılıyor.

Zamanın Yıprattığı Sayfalar Özel Yazılımlarla Kurtarılıyor

Zaman içinde nem ve çevre koşulları nedeniyle fiziksel yıpranmaya uğrayan, kaybolma veya erişilemez hale gelme riski taşıyan gazete sayfaları, teknik kontrollerden geçirilerek saklama standartlarına uygun dijital formatlara dönüştürülüyor. Veriler, veri güvenliğini üst düzeyde sağlayan NAS depolama sistemlerinde arşivleniyor.

Yaklaşık 42 yıllık bir dönemi kapsayan bu dev arşiv; yalnızca dönemin siyasi ve gündelik haberlerini değil, aynı zamanda Mersin ve Tarsus’un sosyal, kültürel ve ekonomik dönüşümüne dair paha biçilmez belgeleri barındırıyor. Tamamlanan dijital arşiv, kısa süre sonra araştırmacıların, akademisyenlerin ve kent tarihine ilgi duyan tüm vatandaşların erişimine sunulacak.

Kentin Belleği Sadece Gazetelerle Sınırlı Kalmıyor

Mersin Kent Belleği Ofisi’nin çalışmaları yalnızca gazete arşivleriyle de sınırlı değil. Kentin kimliğini oluşturan tüm unsurları bütüncül bir yaklaşımla ele alan ekip; eski fotoğraflar, haritalar, efemera ve tarihi evrakları da kurumsal arşive kazandırıyor.

Aynı zamanda kentin gelişimine şahitlik etmiş, Mersin tarihinde iz bırakmış simalarla yapılan sözlü tarih görüşmeleri profesyonel ekipmanlarla kayıt altına alınıyor. Deşifre edilen bu tanıklıkların önümüzdeki süreçte kitap ve belgesel serilerine dönüştürülmesi hedefleniyor.

Başar Akça: "Mersin'in Sosyolojik Geçmişini Kayıt Altına Alıyoruz"

Çalışmaların detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kent Katılımı ve Sivil Toplum ile İlişkiler Şube Müdürü Başar Akça, Kent Belleği Ofisi'nin Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer öncülüğünde kurulan Mersin’e Değer Katanlar Kurulu’nun (MEDEKA) en önemli projelerinden biri olduğunu belirtti.

Akça, "Kent Tarihi Araştırmaları Kurulu’nun önerisiyle başlayan bu süreçte temel amacımız; Mersin’in kültürel ve sosyolojik geçmişini araştırmak, tasnif etmek ve dijitalleştirerek gelecek kuşaklara aktarmaktır. Birinci ağızdan anlatıları ve yazılı kaynakları tarayarak kendi arşivimize katıyoruz. Amacımız, kentimizle ilgili araştırma yapmak isteyen herkesin kolayca erişebileceği nitelikli bir veri tabanı oluşturmak" ifadelerini kullandı.

Alkım Sümer: "Gazeteler Yok Olma Threat'i Altındaydı"

Ofiste görev yapan Tarihçi Alkım Sümer ise kentin genç bir yapıya sahip olmasına rağmen ilçelerinin köklü bir geçmişi olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

"1960'lı ve 70'li yıllarda gazeteler sosyal hayatın kalbi durumundaydı. Ancak kâğıt malzeme yıllar içerisinde hava şartlarından ve nemden etkilenerek yok olmaya yüz tutuyor. Biz bu materyalleri dijitalleştirerek kaybolma riskini ortadan kaldırıyoruz. Katılımcı bir anlayışla MEDEKA ve TADEKA ile iş birliği içinde çalışıyoruz. Yalnızca gazeteler değil; kentte yıkılmış, kaybolmuş binaların fotoğrafları da bizim için birer hazinedir. Bu gayretimiz, Mersin’in geleceğine tutulmuş bir ışıktır."