Mersin, Küresel Deniz Hukukunun ve Ticaretinin Merkez Üssü Oldu

Küresel ticaretin ana omurgasını oluşturan limanların değişen hukuki statüsü, dijital dönüşümü ve çevresel geleceği, Mersin Deniz Ticaret Odası (MDTO) ev sahipliğinde düzenlenen uluslararası dev bir organizasyonla mercek altına alındı. Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ve Mersin Uluslararası Limanı (MIP) iş birliğiyle hayata geçirilen ‘Limanların Hukuki Rejimi Uluslararası Sempozyumu’, 3 Eylül’de başladı.

Zirve; ulusal ve uluslararası düzeyde akademisyenleri, diplomatik misyon temsilcilerini, kamu idarecilerini ve denizcilik sektörünün liderlerini aynı çatı altında buluşturdu.

Deniz Emniyeti ve Küresel Standartlar Vurgusu

Sempozyumun açılış töreninde; TBMM 26. Başkanı İsmet Yılmaz, DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, MDTO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bedii Canatan ve MIP Finans Direktörü Erdal Tonguç, yakın zamanda Girne ve Marmara’da meydana gelen deniz kazalarında hayatını kaybedenleri anarak başsağlığı dileklerini iletti.

Açılışın ana konuşmasını gerçekleştiren TBMM 26. Başkanı İsmet Yılmaz, küresel ticarette limanların değişen rolüne ve denizcilik hukukunun geleceğine dikkat çekti. Uluslararası ticaretin sürdürülebilirliği için kapsayıcı bir hukuki çerçevenin zorunluluk olduğunu vurgulayan Yılmaz; standart altı taşımacılığı engellemek ve deniz çevresini korumak adına liman devleti denetimlerinin hayati önem taşıdığını belirtti. Yılmaz ayrıca, IMO’nun net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda limanların metanol, hidrojen ve amonyak gibi yeni nesil yakıt altyapılarına hızla adapte olması gerektiğini; blockchain ve yapay zeka gibi teknolojilere uyumlu hukuki düzenlemelerin şart olduğunu ifade etti.

"Limanlar Artık Çok Boyutlu Stratejik Merkezler"

DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, limanların sadece birer altyapı tesisi olmaktan çıkıp ticaret, güvenlik ve teknolojinin kesiştiği stratejik merkezlere dönüştüğünü vurguladı. Önel, Türkiye'nin çevresel vizyonu kapsamında yayımlanan Deniz Mekansal Planlama Haritası ve Kuzey Ege'de ilan edilen ilk deniz milli parklarının ekosistemi korumadaki kritik rolüne değindi.

Mersin Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bedii Canatan ise sektörün önündeki en somut hukuki soruları gündeme taşıdı. Teknolojik gelişmelerin sağlam bir hukuki zeminle desteklenmesi gerektiğini belirten Canatan; akıllı limanlarda ve otonom gemilerde yaşanabilecek kazalarda sorumluluğun kime ait olacağı, dijital işlemlerde hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve yeşil dönüşüm denetimlerinin nasıl yapılacağı gibi kritik soruların yanıtlanması gerektiğini söyledi.

MIP Finans Direktörü Erdal Tonguç da Mersin’in üretim bölgelerini dünya pazarlarına bağlayan stratejik bir hub olduğunu hatırlatarak, böylesine kapsamlı bir hukuki ve operasyonel dönüşüm zirvesine Mersin’in ev sahipliği yapmasının kent için büyük bir değer taşıdığını ifade etti.

Liman Diplomasisi ve Diplomatik Misyonların Katılımı

Büyükelçi Suat Hayri Aka moderatörlüğünde gerçekleştirilen ‘Denizcilik Bağlantısallığı ve Liman Diplomasisi’ başlıklı ilk panelde, küresel boğazlar ve kanalların stratejik önemi masaya yatırıldı.

• Malezya Ankara Büyükelçisi Adlan Bin Mohd Shaffieq, Malakka Boğazı’nın tarihsel rolüne dikkat çekerek dijital tek pencere sistemleri ve Johor-Singapur Özel Ekonomik Bölgesi örneğini paylaştı.

• Singapur Ankara Büyükelçisi Li Peng Kok, uluslararası güvenin şeffaf ve tutarlı kurallarla sağlanabileceğini, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi düzeninin korunmasının şart olduğunu vurguladı.

• Panama İstanbul Başkonsolosu Juan Jaime Delvalle, Panama Kanalı’nın yıllık 13 binden fazla gemiye hizmet verdiğini belirterek, günümüzdeki en büyük stratejik tehdidin iklim değişikliği ve küresel ısınma olduğunu dile getirdi.

Günün devam eden oturumlarında ise sivil limanların uluslararası statüsü, terk edilen gemiadamlarının hukuki durumları ve enkaz kaldırma sözleşmeleri gibi denizcilik sektörünün yakıcı sorunları derinlemesine analiz edildi.