BABAENNEM AŞŞA GARI(GABIŞ AŞŞA)
  Babaannem(Yörük deyimi ile "Ebem") ben küçükken öldüğünü için hiçbir anım yok.
  Buna karşın kendisi ile ilgili epey bilgim var.
  Akrabalarım tarafından "Aşşa Garı Yenge" "Aşşa Garı Ebe" veya "Gabış Aşşa" olarak anılan babaannem ile ilgili öğrendiklarimden birkaçı şöyle:
  “Ak Hüseyin” olarak tanınan Hüseyin Kumbul Ağabey, babaannemi anlatırken “Bizi, kuzu gütmeye yollarken ‘Kuzu güden ipek gibi evde kalan köpek gibi olur’ derdi” demişti.
  O sözü, sülale büyüklerimizden Yusuf Yıldız Amcama anlattığımda “Gerçekten de, kuzunun başında ve doğa ile iç içe olan biri yumuşak huyu olurken, evde kalan hırçın ve saldırgan olur” diye özetleyebileceğim şeyler söylemişti.
  Babaannemin o sözü ile ve az sonra yazacağım “Akraba ile evlenenin, çocuğu sakat doğar” sözü aklıma geldikçe “O kadın, o çağda, o bilgileri, nereden ve nasıl öğrendi?” diye düşünürüm.
  Yakın akrabamız olan ve ufak tefek olduğu için "Güççük(Küçük)Selver" olarak anılan Selver Kumbul Ablam, son görüşmemizde, Ebem'den söz edince "Abla, ebem nasıl bir insandı? Anınız var mı?" diye sorduğumda "Eben, benim gibi güççük bir şeydi emme çok akıllı bir kadındı. Akraba ile evlenenin çocuğu sakat doğar. Akrabadan kız alıp vermeyin' derdi. Biz yeni yeni öğreniyoruz" demişti.
  Babaannemin çocuklarının akraba evliliği yapmadığı aklıma gelince de çok şaşırmıştım.
  Selver Abla, sohbet sırasında "Mezarı, Çayır Alanı'nında. Yapılı olmadığı için Agam(Selver Abla’nın ağabeyi, obamızda “Kel Ali” olarak bilinen Ali Kumbul Amca) başucuna 'Ayşe Kara' yazmış" demişti.
  O nedenle; ilk kez, 2019 yılında -Karakoyunlu Yörükleri Şenliği için gittiğim ve bağlama çalıp türkü söylediğim- Çayır Yaylası'nda, babaannemin mezarını aradım ama bulamadım.
  2025 Yılında yapılan şenliğe gittiğimde, şansımı denemek için tekrar mezarlığı giderken, bir hanım "Hoş geldin Amca. Gel kahvaltı yapalım" deyince, aklım mezarda olduğu için önce tanıyamadım.
  Yüzüne bakınca, Durdu Hala'mın çok sevdiğim torunu olan Rabia'yı gördüm ve durumu anlattım. İlk kez yüz yüze geldiğimiz Ablası Dudu da oradaydı.
  İkisi birden "Amca, merak etme buluruz" deyince ve Dudu'nun eşi Sevgili Mustafa da bize katılınca, babaannemin yerini bulduk.
  Durdu Halam, beni "Osman'ımıza en çok sen benzersin" diye sarılarak severdi ve çok mutlu olurdu. Ben de, O'na sarılınca, babama sarılmış gibi olurdum.
  "Büyümüş de küçülmüş" sözüne, en güzel örnek olan Rabia'ya sarılınca Durdu Hala'm gibi koktuğunu hissederdim. Meğer, torunu Dudu da öyleymiş.
  Mezarı bulunca -hepimiz- sarmaş dolaş oluverdik.
  Gençler, mezarın etrafını, taşla birkaç dakikada çevirdiler.
  Sevgili damadımız Mustafa, babaannemin başucuna "Ayşe Kara" yazdığım tahtayı çaktı ve yerini sağlamlaştırdı.
  Babaannemin yanına, birkaç saat sonra tekrar gittim ve "Güççük Selver Ablam anlattı 'Akraba evliliği yapmayın' demişsin. Bizim ailede, Teslime Ablam dışında, akraba evliliği yapan olmadı. Yeğenlerim, akraba evliliği yapmadı. Seni anlattıktan sonra, sanırım çocuklarım da akraba olan biri ile evlenmez." diye başladığım birkaç dakikalık sohbetimi "Eşimin de gönlünü alarak adını koyduğumuz torunun Begüm Ayşe; gerek kültürü, gerek başarısı, gerek saygınlığı olmak üzere her yönüyle senin adını ve anını yükseklere taşıyor" diye bitirdim.
  Gece, bir ara -uykum kaçınca- battaniyemi alıp Ebem'den kucağında yatmayı da düşündüm ama beni gören biri "Mezardan, adam çıkmış" der ve korkar diye vazgeçtim.
  Anam, babaannemden hep saygıyla söz ederdi.
  Anneme “Babaannem ile sorun yaşayıp yaşamadığını” sorduğum bir zaman diliminde, annem; gelin geldiği günlerde, babaannemin, annem ile “Kızım, sen benim yalnız gelinim değil kızımsın da. O nedenle, bir sıkıntın olursa çekinmeden söyle. Osman ile bir sorununuz olacağını sanmam ama olursa yüz-göz olmadan bana gelip anlat. Ben, O’nunla konuşurum ve sorunu çözerim. Siz, birbirinize karşı kırıcı konuşursanız, ileride o konuşmayı unutamazsınız çünkü” diye özetleyebileceğim şeyler söylediği bir sohbeti olduğunu anlatmıştı.
  Annem, Kadın Haklarına çok saygılı bir insan olduğu için ezilen bir kadın görürse veya kaçarak evlenmek zorunda kalan bir kıza, ailesi tarafından “sırt çevirme” durumu söz konusu olursa hemen sahip çıkar ve sorunu, istediği yönde çözerdi.
  Sanırım; annem, kadınlara sahip çıkmayı ve gerekirse onlara öğütler vermeyi, babaannemden öğrenmiş.
  Babaannemin, kadınlara verdiği birkaç öğüdü yazarsam bana hak vereceğinizi sanıyorum.
  Babaannemin, açıklamalarını da yaptığı ve yeni evliler başta olmak üzere kadınlara söylediği veciz sözleri.
  “Kadın vardır, kan yutan. Kadın vardır, kan kurutan.”
  Kocanızın, eve bir arkadaşı ile geldiğini ve “Hanım, misafirimiz için bir kahve yapar mısın?” dediğini ve evde kahve olmadığını düşünün. Kan yutan kadın “Bey, az önce başka gelenler oldu. Son kahveyi, onlara yaptım. Çay yapsam olur mu?” derken, kan kurutan kadın “Var mı da yapayım?” diyerek, eşinin başını öne düşürür. Kanını kurutur yani.
  “Kadın vardır, yok yerinden aş eder. Kadın vardır kertik başı yaş eder.”
  Fedakar kadın, evde ne varsa “Kuru yavan, acı soğan” misali bir yemek yaparak ailesini aç bırakmaz ama “aklı oynaşta” olan kadın, evde yiyecek çok malzeme olsa bile ancak ve yalnız cinsel ilişki kurmayı bilir” Başka şeye kafa yormaz çünkü.
  “Yalnız yiyip a.ını büyüteceğine dostlarınla ye namını büyüt.”
  Sosyal yaşantın ve konu komşu ilişkilerin eksik kalırsa evde kalmaktan popon büyür ama ailenle ve dostlarınla zaman geçirir, yer içersen namın büyür.
  Hepsini yazmaya kalksam babaannemin söylediği birçok söz ve yaşadığı pek çok anı var ama ben, şimdilik bu kadar yazmakla yetiniyorum.
  Aşşa Garı Kültürünün yok olmaması için birkaç anısını anlattığım ebem Gabış Aşşa’ya rahmet dilerim.
  Kocası, Kurtuluş Savaşı'nda şehit düştüğü için o günün koşullarında, tek başına 4 mükemmel evlat yetiştiren babaannemin mekanı cennet olsun.