Muhabir: Halil YATAR - Kameraman: Dursun ALKAYA

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Remzi Baki Suiçmez, 36 ili etkileyen zirai don olayını ve etkilerini ANKA Haber Ajansı`na değerlendirdi. Suiçmez, üreticilerin zaten zor durumda olduğunu ve yaşanan gıda enflasyonunun nedeni doğal afetlerde değil tarım politikalarında aranması gerektiğinin altını çizdi. Suiçmez, şunları kaydetti: 

"İhracat ürünlerimizde ihracat gelirlerimizin azalması gibi sonuçlara neden olacak"

``Tarım doğaya bağlı bir sektör. Dolayısıyla don zararı, sel zararı, dolu zararı, kuraklık zararı sürekli yaşanmış ve bundan sonrada yaşanacak meteorolojik olaylar. Şu anda zirai don olayının 36 ilde kayısıdan fındığa, şeker pancarından çaya, üzümden kiraza kadar hemen hemen tüm meyve bahçelerinde ve sebzelerdeki olumsuz etkisi nedeniyle ülke gündeminde geniş yer aldı. Fakat 21-25 Şubatta Hatay, Adana ve Mersin`de çok ciddi bir geç ilkbahar don olayı yaşadık. Narenciye ve kışlık sebzelerde çok ciddi hasarlar oluştu. Daha onun tespitleri yapılıp ödemelerinin yapılmadığı bir ortamda yeniden zirai donu yaşamamız bir kere üretici gelirlerini çok ciddi etkiledi. Azalan gelirde ürünlerde fiyatı arttırdı. Fındık, kayısı gibi ihracat ürünlerimizde ihracat gelirlerimizin azalması gibi sonuçlara neden olacak.

"Afet bölgesi ilan edersek TARSİM`in dışındaki diğer üreticilerin de zararları giderilir"

Bu aşamada zirai dona karşı tarım sigortaları önemli. Diğer olumsuz etkileyen meteorolojik olaylarda olduğu gibi. Tarım sigortalrında (TARSİM) maalesef çiftçilerin gerek ÇKS`ye üye olmamaları, gerekse prim ve sigortaların yüksekliği ve belirli oranda hasarın karşılanması nedeniyle tarım sigortalarına ilgi az. Bu aşamada tüm illerde etkilenen çiftçilerin zararının nasıl karşılanacağı konusunda iktidarın elinde bir mevzuat var. Genel hayata etkili afet bölgesi ilan etme yetkisi var. Eğer kuvvetli donun yaygın olduğu geniş alanlarda afet bölgesi ilan edersek TARSİM`in dışındaki diğer üreticilerin de zararları giderilir ve üretimde kalmalarına destek verilmiş olunur. 

"Gıda enflasyonunun nedenini doğal afetlerde değil, uygulanan tarım politikalarında aramak lazım"

Bu zirai don olayı bize bir şeyi daha gösterdi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ilk defa Tarım Bakanlığına ve TARSİM`e çağrıda bulunarak üreticiye destek olunmasını istedi. Kredilerin faizsiz ertelenmesini talep etti. Onlarda ürün olmadan, üretim olmadan o ürünü işleyecek sanayi gelişemez. Biz yıllardır söylüyoruz yeniden söyleyelim, zirai donun etkisi olacak, önümüzdeki günlerde yine doğal afetler yaşayacağız. Bütün bu olumsuzlukları önlemenin yolu tarımdan tasarruf edilmemesi, tarıma kaynak yok denilmemesi. Önümüzdeki haftalarda tüketici olarak bu durum bizi olumsuz etkileyecek. Fakat bu olay olmadan önce biz tüketiciler meyveye sebzeye ucuz mu ulaşıyorduk? O anlamda diyoruz ki çiftinin zararı doğru tespit edilmeli ve ödemeler derhal yapılmalı. Zaten şu anda 4.9 milyar lira takipte borcu var. 950 milyarı aşan banka borçları var. Bu borçların faizleri silinmeli, ana para taksitlendirilmeli. Ama yaşanan gıda enflasyonunun nedenini doğal afetlerde değil uygulanan tarım politikalarında aramak lazım. Eğer tarım kanununu 21`inci maddesi gayri safi milli hasılanın yüzde 1`i verilecek olsa 615 milyar liralık bütçe gerekirken 135 milyarlık bir bütçe açıklandı. Bu çok düşük. Bu destekler bir yıl sonra ödeniyor. Çiftçinin borçları her geçen yıl artıyor.

"İklime yönelik ek destek paketinin açıklanması gerekir"

Üretici zaten üretim maliyetleri ve düşük gelirler yüzünden tarlasını terk ediyor. Bu tür olumsuz olaylar da bu üretim alanlarından çekilmeyi arttıracaktır. Gecikmeden acil önlem ve yaşanan gıda enflasyonunun nedeni de iklime bağlı olaylar değil bütün olarak değerlendirmek, iklime yönelik de ek destek paketinin açıklanması gerekir. Bugün Bakanlar kurulu toplanacak umarım böyle bir açıklama yapılır."