Sırbistan'da halk, yaklaşık iki yıldır ülkeyi kasıp kavuran protestoların ardından erken genel seçimler için sandık başına gitti. Yıllardır süren sokak hareketlerinin ardından gerçekleşen seçimlerde, gençlerin ve akademisyenlerin desteklediği "Öğrenci Listesi" tarihi bir başarı elde ederek parlamentoda çoğunluğu sağladı.

Ülkeyi 2014 yılından bu yana başbakan ve cumhurbaşkanı sıfatlarıyla yöneten Aleksandar Vucic, sonuçların netleşmesiyle yenilgiyi açıkça ilan etti. Vucic, yaptığı konuşmada "Bu seçimleri kaybettiğimiz açık. Öğrenci Listesi kazandı" diyerek yenilgiyi kabullendi.

Parlamentoda Çoğunluk Öğrencilerin

250 sandalyeli Sırbistan Parlamentosu'nda açıklanan ilk resmi olmayan sonuçlara göre:

• Öğrenci Listesi: 135 - 140 sandalye

• Sırp İlerleme Partisi (SNS - Vucic): 105 sandalye

Seçimlere katılım oranı yüzde 70 seviyesine ulaşarak, Yugoslavya'nın 1992'deki dağılmasından bu yana kaydedilen en yüksek seçmen katılımı olarak tarihe geçti. Sandık başlarında metrelerce kuyruk oluşurken, Vucic'in dahi oy kullanabilmek için yaklaşık iki saat beklediği bildirildi.

Belgrad Sokaklarında "İşi Bitti" Sloganları

Yenilgi haberinin kesinleşmesiyle birlikte başkent Belgrad adeta karnaval alanına döndü. On binlerce yurttaş ellerinde bayraklar, araç kornaları ve şarkılar eşliğinde sokaklara döküldü.

Öğrenci hareketi adına coşkulu kalabalığa seslenen Belgrad Üniversitesi Öğretim Üyesi Radomir Sajcic, "Sevgili Sırbistan, bu gece halkın gür sesi duyuluyor. Bu gece zaferimizi kutluyoruz, yarın ise geleceğimizi hep birlikte inşa etmeye başlayacağız" ifadelerini kullandı.

16 Kişinin Öldüğü Faciadan Sandık Zaferine

Sırbistan’daki kitlesel toplumsal dalga, Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda yaşanan felaketle fitillenmişti. Beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin yaşamını yitirmesi üzerine, kamu görevlilerinin ihmalini ve yolsuzlukları protesto eden öğrenciler sokağa dökülmüştü.

Kısa sürede ülke geneline yayılan eylemler; otoriterleşme ve yolsuzluk karşıtı kitlesel bir harekete dönüştü. Vucic'in "dış güçler tarafından finanse ediliyorlar" iddialarına rağmen geri adım atmayan hareket, artan toplumsal baskı sonucu iktidara erken seçim kararı aldırdı.

Yeni Hükümeti Neler Bekliyor?

Başında ünlü kardiyolog Ilija Srdanovic'in bulunduğu Öğrenci Listesi; akademisyenler, sanatçılar ve çiftçiler gibi toplumun farklı kesimlerinden oluşan 250 adayla seçime girdi.

Hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele vaadiyle gelen yeni yönetimin önünde kritik başlıklar bulunuyor:

• İç Politika: Emniyet ve güvenlik bürokrasisinde kapsamlı bir değişim bekleniyor.

• Dış Politika Dengesi: Yeni yönetimin AB ile entegrasyon, geleneksel müttefiki ve gaz tedarikçisi Rusya ile ilişkiler ve Çin yatırımları arasında nasıl bir denge kuracağı merak konusu.

Dünyadan İlk Tepkiler

• Avrupa Birliği: AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Genişlemeden Sorumlu Komiser Marta Kos, Öğrenci Listesi'ni tebrik ederek AB üyelik sürecinde yeni yönetimle çalışmaya hazır olduklarını bildirdi.

• Rusya: Seçim öncesinde gelişmeleri yakından izlediğini belirten Kremlin ve Rusya Dışişleri Bakanlığı henüz resmi bir analiz açıklamasa da Belgrad ile iş birliğini sürdürme mesajı vermişti.

• Türkiye - Sırbistan İlişkileri: Erdoğan ve Vucic döneminde 3,5 milyar dolar seviyesine ulaşan ticaret hacmi ve savunma sanayii iş birliklerinin, yeni dönemde nasıl bir seyir izleyeceği bölge diplomasisi açısından yakından takip edilecek.