YUSUF EREN

Siirt`te kafe işleten Erkan Teymur, müşterilerin Türk lirasında yaşanan değer kaybı yüzünden artan fiyatlara tepki göstermesi nedeniyle içecekleri yabancı para birimleri üzerinden satmaya başladı. İçeceklerin fiyatını menüye yabancı para birimleriyle yazan Teymur, “Biz gerçek rakamları yazamıyoruz, çünkü fiyatlar yüksek. Bizden kaynaklanmayan bir yükseklik. Biz de yabancı para birimlerini kullandık. Gerçek rakamlara biraz mizah katmak istedik” dedi.

Siirtli kafe işletmecisi Erkan Teymur, içecek menüsünde fiyatları yabancı para birimleriyle belirtmesinin gerekçesini şöyle anlattı:

“Siirt`te beş yıldır işletmeciyim. Kafe sektöründe çalışıyorum. Aslında acı bir mizahı yansıtıyor buradaki tablo. Biz gerçek rakamları yazamıyoruz, çünkü fiyatlar yüksek. Bizden kaynaklanmayan bir yükseklik. Biz de yabancı para birimlerini kullandık. Gerçek rakamlara biraz mizah katmak istedik, bununla başladık. Artık misafirler bu rakamları gördüğünde biraz komediye vuruyor. Biz de oradan atlatmış oluyoruz. Günlük çeviren var. Gelen misafirlerimizden bu para birimlerine günlük olarak çeviren var. Bunlar zaten gerçek para birimleri ve yazılan rakamlar da gerçek rakamlar. Günlük gelip fiyat artışından dem vuranlar var tabii… Mesela mojito diyelim; Küba pesosuyla yazdık. 40 Küba pesosu 30 liraya tekabül ediyor. Küba`yı biliyorsunuz, neredeyse tüm dünya tarafından ambargo uygulanan ve komünizmle yönetilen bir ülke, ona rağmen para birimleri bizimle yakın. 0,80, 0,90 sanırım bir değeri var. Tabii acı durum. Yapacak da bir şey yok, umarım en kısa zamanda da atlatırız” dedi.

“ÇAYIN ÜCRETİNİ BİLE KREDİ KARTIYLA ÖDÜYORLAR”

İş yerine gelen müşterilerin büyük çoğunluğunun kredi kartlarıyla ödeme yapmasına da değinen Teymur, “Buradaki ekonomik durum, Siirt bazında bakacak olursak kullanılan kredi kartları; bizim gelen misafirlerimizin üçte ikisi kredi kartı kullanıyor. İçtikleri çayın bile ücretini kredi kartıyla ödüyorlar. Bu da tabloyu bize gösteriyor. Gelen misafir sayımızda düşüş yok ama içtikleri ürün sayısında yüzde 50 düşüş var. Yani içtiği bir soğuk meşrubatı ikinci defa içmez” diye konuştu.

“PARA DEĞERSİZLEŞİYOR, CEBİMİZDEN ÇIKAN MİKTAR ARTIYOR”

Kafeye gelen müşterilerden Baver Sevgin ise şunları söyledi: 

“Aslında hocam doğru bir şey yapmış, bunların döviz karşılığını yazmış. Çünkü Türk lirasını gerçekten elde tutmak mümkün değil, yani devamlı değeri düşüyor. Mesela 300 peso yazıyor, ilk yazdığında 30 liraymış, şu an 33 liraya denk geliyor. Bu tabii daha da artabilir, 35 de olabilir, 40 da olabilir. Para değersizleşiyor, cebimizden çıkan miktar artıyor ama kazandığımız miktar değişmiyor. Bizim giderimiz artıyor, fakat gelirimiz değişmiyor. Biz, gelirimizin de artmasını talep ediyoruz. Biz, aslında alıştık. Burada bir çay için hocam bizden 70 lira talep ederse bu durum bizde şaşkınlık yaratmaz, biz bunu ödemeye kalkışırız. Neyse ki arkadaşlarla aramızda komin yapıyoruz, çünkü bunu tek başına karşılayamıyor artık. Bizim bütün konuştuğumuz şeyler, aslında tam olarak ülke ekonomisinin ne halde olduğu, ekonominin kötü oluşu, gidişatın kötü oluşuyla ilgili. Bunlar hakkında kafa yoruyoruz. Herhangi başka bir şeye biz vakit ayırmıyoruz. Bizim karnımız tok olsaydı başka şeyler konuşurduk ama şu an aç kaldığımız için tam olarak açlığımızı konuşuyoruz. Şu an herkes bence açlığını konuşuyor.”