Türk Eczacıları Birliği (TEB) Merkez Heyeti Üyesi Prof. Dr. Tayfun Uzbay, doğal afetlerde ilaca kesintisiz ve sağlıklı bir şekilde ulaşılabilmesinin çok önemli olduğunu belirterek, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yıkıma uğrayan 10 ilde 25 sahra eczanesi kurduklarını bildirdi. Bu eczanelerden sağlanan ilaç ve her türlü tıbbi malzemenin ücretsiz olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Uzbay, ihtiyaç durumunda yeni sahra eczanelerinin de kurulacağını açıkladı.

Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler Kahramanmaraş, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa`da binlerce insanın yaşamını yitirmesine ve büyük bir yıkıma neden oldu. Bölgedeki arama kurtarma çalışmaları sürerken, ülke genelindeki tüm kurum ve kuruluşlar ile meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları afetzedeler yardım ulaştırmak için çalışıyor.

Depremin ardından Türk Eczacılar Birliği Merkez Heyetindeki görevi üzere Ankara`da çalışmalarını sürdüren Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, depremden etkilenen ve ilaca ihtiyaç duyan depremzedeler için 25 sahra eczanesi kurularak ilaçların ücretsiz temin edildiğini bildirdi. İhtiyaç duyulması halinde yeni sahra eczanelerinin de açılacağını belirten Prof. Dr. Uzbay, şu değerlendirmeleri yaptı:

“İLAÇ TEDARİK ZİNCİRİ CİDDİ ZARAR GÖRDÜ: Bu tip doğal afetlerde önemli konulardan birinin de ilaca sağlıklı bir şekilde ulaşımın kesintisiz biçimde sağlanmasıdır. Hem yaralı olarak kurtulanların hızlı ve etkili tedavisi hem de sağ kalanların sürekli kullandığı veya kullanacak olduğu ilaçlara ulaşabilmesi hayati önem taşıyor. Bu oldukça geniş çaplı bir felaket ve 10 ilimizde yaklaşık 13-14 milyon kişi afetten etkilendi. Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş, Malatya, Gaziantep ve Kilis`te ilaç tedarik zincirinin en önemli halkası olan eczaneler ve eczacılar da ciddi zarar gördü. Bu illerin bazılarında ilaca erişim bir anda ortadan kalktı, diğerlerinde de büyük ölçüde aksadı. Çünkü eczaneler de yıkıldı, eczacılar hayatını kaybetti veya enkaz altında kaldı. Adıyaman`da Eczacı Odası Başkanı Hüseyin Kemal Taş`ı da ailesi ile kaybettik.

İLACA ULAŞAMAMA KALICI SAĞLIK SORUNLARINA HATTA ÖLÜME YOL AÇABİLİR: Deprem bölgesindeki birçok il ve ilçede eczacılık hizmetleri durdu. İlaca erişimin sağlanamaması hayatta kalıp da ilaca kronik ilaç kullanma zorunluluğu olan hastalar açısından da büyük önem taşıyor. Örneğin, diyabeti olan ve insüline bağımlı olan biri için ilacına ulaşamama ölümcüldür. Benzer şekilde sürekli ilaç kullanmak zorunda olan tansiyon hastaları, epilepsi hastaları, tiroit hastaları ve başka kronik hastalığı olanlar bakımından da ilaca ulaşamama kalıcı ve ciddi sağlık sorunlarına hatta ölüme yol açabilir. Hayatta kalanlarda dolaylı yoldan kayıplara yol açabileceği için bu da çok önemli bir nokta.

ECZACILIK HİZMETLERİNİN AYAĞA KALDIRILMASI GEREKİYOR: Enkazdan yaralı çıkarılanların ya da deprem sırasında yaralananların tedavisi için de başta anestezik ilaçlar ve çeşitli serumlar olmak üzere cerrahi malzemenin de yeterli ve ulaşılabilir olması şart. Deprem sonrası yaraların sarılması ve sağ kalımın artırılması bakımından ilaca erişim ve eczacılık hizmetlerinin ayağa kaldırılması büyük önem arz ediyor.

BİRÇOK NOKTADA SAHRA ECZANELERİ OLUŞTURULDU: TEB`nin yurt sathına dağılmış 54 eczacı odası ile birlikte oldukça güçlü ve bu tür felaketlerde hızlı hareket eden, deneyimli bir sivil toplum örgütüdür. TEB daha önce orman yangınlarında, sel felaketlerinde ve maden kazalarında da hem ilaca erişim hem de maddi destek bakımından önemli katkılar sağladı. Bu felakette de TEB şu ana kadar iyi bir refleks verdi ve vermeye devam ediyor. Depremin hemen ardından TEB Merkez Heyeti ve Denetleme Kurulu toplanarak süratle durum tespiti yapmış, ilaca erişime yönelik planlarını ilgili eczacı odaları ile koordineli bir şekilde hayata geçirmiştir. Böyle durumlar için TEB`in kullandığı gezici bir TIR eczane bulunuyordu. Ancak bu felaketin çapı çok büyük. Bu nedenle sadece gezici TIR eczane değil sağlanan konteynerler ile birçok noktada seyyar veya sahra eczaneleri oluşturuldu.  

25 SEYYAR ECZANEDE ÜCRETSİZ İLAÇ TEMİN EDİLİYOR: Depremin birinci gününden itibaren yola çıkan eczaneler deprem bölgesindeki farklı noktalarda hizmet vermeye başladı. Bu eczanelerden sağlanan ilaçlar ve her türlü tıbbi malzemenin ücretsiz olduğunu özellikle ifade etmekte fayda var. Bugün itibarı ile ikisi merkezde, 4`ü Türkoğlu, Afşin, Pazarcık ve Elbistan`da olmak üzere Kahramanmaraş`ta 6, biri merkezde, ikisi Defne`de, birer tane de İskenderun, Kırıkhan ve Samandağ`da olmak üzere Hatay`da 6, Gaziantep`te İslahiye ve Nurdağı`nda olmak üzere 2, Malatya`da hepsi merkezde çeşitli noktalarda olmak üzere 4, Adıyaman`da 3`ü merkezde ve Besni ile Gölbaşı ilçelerinde olmak üzere 5 ve Şanlıurfa merkezde 2 olmak üzere toplam 25 eczane faaliyet gösteriyor. İhtiyaca göre yenilerinin açılması gerekirse ilave konteynerler tedarik edilmeye devam edecektir. Bu eczanelerden her türlü ilaca erişim mümkün. T.C. kimlik numarası üzerinden müracaat edenin durumu sorgulanıyor ve ihtiyaç duyulan kronik ilaçlar veriliyor. Ayrıca ayakta kalan hastanelere ve yakındaki sahra hastanelerine de ilaç ve malzeme desteği sağlanıyor.

BÖLGEYE SÜREKLİ GÖNÜLLÜ ECZACILAR GİDİYOR: Eczacılar ilaç bağışlarının yanı sıra giyecek, yiyecek ve içecek toplayarak bölgeye ulaştırılıyor. Bölgeye sürekli gönüllü eczacılar gidiyor, gücü diri ve hizmeti sürekli tutmak için gönüllüler belirli aralıklarla yenileniyor. Ben de Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti`ndeki görevim gereği Ankara`ya ulaşarak merkezden koordinasyon faaliyetlerine destek olmaya çalışıyorum.

BİRÇOK ODA BAŞKANIMIZ VE YÖNETİM KURULU ÜYELERİ DE DEPREM BÖLGESİNE DAĞILMIŞ DURUMDA: Merkez Heyeti ve Denetleme Heyeti üyesi arkadaşlarımızın bazıları şu anda Adıyaman, Malatya, Hatay ve Kahramanmaraş gibi kritik noktalarda bizzat ilaç ve eczacılık hizmetlerinin koordinasyonunu yönetiyorlar. Birçok oda başkanımız ve yönetim kurulu üyeleri de deprem bölgesine dağılmış durumda. El birliği ve büyük bir uyum ile ilaç gibi hayati bir konuda aksaklık yaşanmaması için özveriyle çalışıyorlar.

BURADA ŞU AN İÇİN BİR MESAİ KAVRAMI YOK: Merkezdeki kriz masamız TEB Başkanı, Genel Sekreteri, İkinci Başkanı, Saymanı ve diğer üyeler ile TEB`in çalışanlarından oluşuyor. Saha ile yakın bir iletişim içindeler. Ayrıca Sağlık Bakanlığı ve AFAD ile de iletişim sürüyor. Burada şu an için bir mesai kavramı yok. Herkes üzerine düşeni yaparak bu büyük felaketi en az zararla kapatma çabası içindeyiz.”