GAYE ŞEYMA CAN

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Jeofizik Yüksek Mühendisi Elif Çiftçi, Kahramanmaraş merkezli depremlerin neden olduğu 10 ildeki can kayıpları ve ağır yıkımla ilgili olarak, "Maalesef ki hazırlıklarımız tam olmadığı için çok ağır kayıplar verdik" dedi. Depremlerin ardından yapılacakların önemine vurgu yapan Çiftçi, şu an acil müdahale kısmının yapıldığını belirterek, "Ama bizim bu aşamadan sonra dikkat etmemiz gereken, özellikle bu geçici barınma alanlarında bulunan kadın ve çocuklarımızın güvenliğinin sağlanması, onlara psikolojik olarak da stres azaltmayla ilgili görüşmelerin artık başlaması gerekiyor" dedi.

Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin ardından bölgede arama kurtarma çalışmaları devam ediyor. Depremin ardından yapılan ve yapılması gereken çalışmalara ilişkin ANKA Haber Ajansı`na değerlendirmelerde bulunan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Jeofizik Yüksek Mühendisi Elif Çiftçi, afet yönetiminin 4 aşamadan oluştuğunu söyledi. "1900 yılından sonra ülkemizde yaşanan en büyük ikinci ve üçüncü deprem olarak tarihte yer aldı bu depremler. Ve maalesef ki hazırlıklarımız tam olmadığı için çok ağır kayıplar verdik" diyen Çiftçi değerlendirmesinde şunlara değindi:

"AFET YÖNETİMİ 4 ANA BAŞLIKTAN OLUŞUR: Afet yönetimi dört ana başlıktan oluşan bütünleşik bir yapıdır ve her aşaması çok kıymetlidir. Bunların birincisi risk ve zarar azaltma dediğimiz bölümdür. Burada deprem tehlikemiz bellidir, alacağımız riskler ve zararlar hesaplanarak gerekli çalışmalar yapılır. Yani deprem için güvenli yapılar oluşturulur. Aynı zamanda mevzuatlar yazılır, kurumlar yapılandırılır, toplumda afet bilincini yükseltmek için eğitimler verilir.

İKİNCİ KISIM HAZIRLIK AŞAMASI: İkinci bölüm hazırlık aşamasıdır. Bu kısımda kurumlar arası ilişkilerin belirlenmesi, yardımlaşmanın sağlanması, tatbikatların yapılması ve afet sonrası süreçte müdahale edecek ekiplerin eğitimlerin tamamlanması bölümüdür.

ÜÇÜNKÜ KISIM ACİL MÜDAHALE: Üçüncü bölüm, şu anda yaşadığımız süreç, yani acil müdahale kısmı. Acil müdahalede arama kurtarma çalışmaları ve tıbbi müdahale yangınla mücadele, iletişimin sağlanması gibi kısımlar varken bir taraftan da barınma alanlarının oluşturulması, yiyecek imkanının sağlanması, hijyen koşullarının sağlanması ve psikolojik destek kısımları vardır.

SON BÖLÜM İYİLEŞME: Dördüncü bölüm iyileşme aşamasıdır. Bu iyileştirme aşamasında özellikle bölgenin deprem güvenli yapılara kavuşması. Yani depremzedelerin kalıcı güvenli yapılara kavuşması, eğitim sağlık ve ulaşım gibi imkanların eski haline getirilmesi aynı zamanda küçük işletmelerin de işlevlerine devam edebilmesi için ekonomik olarak desteklenmesi sürecidir.

GEÇİCİ BARINMA ALANLARINDA KADIN VE ÇOCUKLARIN GÜVENLİĞİ VE PSİKOLOJİK DESTEK SAĞLANMALI: İyileştirme sürecinde yapılacak olan yapılar aslında risk ve zarar azaltma aşamasının temelini oluşturmaktadır.  Bizim şu anda bölgede yaşadığımız süreç acil müdahale kısmında kalıyor. Ve bu süreçte arama kurtarma çalışmalarımız devam ediyor. İlk yardım ve tıbbi müdahale kısımları yapıldı, barınma alanları oluşturuluyor, yiyecek imkanı sağlanmaya çalışılıyor. Ama bizim bu aşamadan sonra dikkat etmemiz gereken özellikle bu geçici barınma alanlarında bulunan kadın ve çocuklarımızın güvenliğinin sağlanması, onlara psikolojik olarak da stres azaltmayla ilgili görüşmelerin artık başlaması gerekiyor.

DEPREM BÖLGESİNDEKİ HİÇBİR VATANDAŞIN PSİKOLOJİSİ NORMAL DEĞİL: Afet sonrası süreçte kısa süreli ve uzun vadede psikolojik etkiler göreceğiz. Özellikle bilmeliyiz ki bölgede yaşayan vatandaşlarımızın şu anda hiçbiri normal bir psikolojide değil. Hatta bölgeye giden yardım ekiplerinin de bunu dikkate alarak orada kişilere acımadan onlarla aynı duyguları paylaşması, onlarla gerekirse konuşması onlarla yardımlaşması gerekiyor.

DEPREM BÖLGESİNDEN DÖNEN YARDIM EKİPLERİNİN DESTEĞE İHTİYACI OLABİLİR: Bölgeden döndükten sonra da tabii ki bu yardım ekiplerin de desteğe ihtiyacı olabilir. Bölgede yapılacak bu barınma alanlarında özellikle çocukların oyunlarla kitaplarla çeşitli fiziksel aktivitelerle bu afet sürecini etkilerini yaşamamaları sağlanmalı. Yine yaşlılarımızla ilgilenilmeli, onlara çeşitli fiziksel aktiviteler ya da oyalanacak aktiviteler yapılması gerekmekte. Sağlıklı olanların aslında bu afet sonrası süreçte görev alarak normal yaşantıya yavaş yavaş dönmelerinin çalışması gerekmektedir."