Haber: EDDA SÖNMEZ / Kamera: ADEM KARABAYIR 

İstanbul`un Kadıköy ilçesinde bir araya gelen tüketici dernekleri üyeleri, hayat pahalılığı ve düşük ücretlerden şikayetçi olarak, "Ülkenin içine girdiği darboğazın faturası aşırı zamlarla tüketiciye ödetiliyor. Söyleyecek tek bir sözümüz kaldı: Tüketiciyi tü–ket–ti- niz" dedi. Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) ve Tüketici Dernekler Federasyonu (TÜDEF) Başkanı Aziz Koçal da "Evrensel tüketici haklarımızdan biri olan temel ihtiyaçlarımızın karşılanma hakkı için mücadele veriyoruz. Beslenemiyoruz, gıdaya ulaşamıyoruz. Tüketici artık gramla alışveriş yapıyor" diye konuştu.

Tüketici dernekleri üyeleri, `15 Mart Dünya Tüketiciler Günü` dolayısıyla Kadıköy Meydanı`nda bir araya gelerek, Atatürk Anıtı`na çelenk koydu. Dernek üyeleri burada bir de basın açıklaması gerçekleştirdi. TÜKDER ve TÜDEF Başkanı Aziz Koçal, bugün olması gerektiği gibi tüketici haklarını kutlayamadıklarını belirterek, şunları söyledi:

TEMEL İHTİYAÇLARIMIZIN KARŞILANMA HAKKI İÇİN MÜCADELE VERİYORUZ: Dünya tüketici örgütleri, 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü`nün temasını dijital sorunlar olarak belirlemiş ve bu alanda farkındalık çalışmaları yapıyor. Peki biz Türkiye`de ne yapıyoruz? Evrensel tüketici haklarımızdan biri olan temel ihtiyaçlarımızı karşılanma hakkı için mücadele veriyoruz.

TÜKETİCİ ARTIK GRAMLA ALIŞVERİŞ YAPIYOR: Yani beslenemiyoruz, yani gıdaya ulaşamıyoruz. Son zamanlarda özellikle fahiş zamlarla uğraşıyoruz. Dolayısıyla sağlıklı çevrede yaşam hakkımız gasp ediliyor. Tüketicinin temsil hakkı ayaklar altında. Tüketiciyi tükettiniz. Tüketici tükeniyor. Tüketicinin yaşam standartları aşağıya çekildi. Tüketicinin alım gücü yok oldu. Tüketici artık gramla alışveriş yapıyor. Ve artık talep ediyoruz ve diyoruz ki maaşları, ücretleri yeniden güncelleyin. Yüzde 200`ün üzerinde zam yaptığınız akaryakıta, elektriğe, gıdalara eriştirin ve tüketicinin alım gücünü o seviyeye çekin ki biz de dünya tüketici örgütleri gibi dijital çağda dijital finans sorunlarını tartışalım, farkındalık oluşturalım. Ama dünya bunu konuşuyor biz Türkiye`de bunlarla uğraşıyoruz. Doğru dünya bizi kıskanıyor bunun için. Çağ atlıyoruz.

TÜKETİCİLERE ÖRGÜTLENME GÖREVİ DÜŞÜYOR: Tüketici haklarında her ne kadar belli iyileştirmeler olmuş ise bunlardan dolayı artık geriye gidişler başlamıştır. O nedenle bugün diyoruz ki tüketicilere örgütlenme görevi düşüyor. Örgütlenirsek, güçlenirsek taleplerimizi daha güçlü dile getirirsek bu taleplerimizin yasal düzenlemeleri girmesi için lobi çalışmaları ve siyasi partilere karşı gücümüzü ve onlara etkili olabilmek için tek yol var oda örgütlü olmak güçlü olmaktır. Birleşerek gücümüzü büyütmeliyiz.

TÜKETİCİNİN DEĞİL ŞİRKETLERİN EKONOMİK ÇIKARLARI KORUNUYOR: TÜKODER yıllardır sizin haklarınızı savunuyor. Evrensel tüketici haklarının altına Türkiye imza atmıştır. Birinci madde temel ihtiyaçların karşılanma hakkıdır. Ve diğer bir hakkımız da tüketicinin ekonomik çıkarlarının korunması hakkıdır. Bugün tüketicinin ekonomik hakları korunmuyor. Bugün şirketlerin ekonomik çıkarları korunuyor.”

TÜDEF Tüketici Dernekler Federasyonu MYK üyeleri Aydoğan Dülger ve Oya Erakıncı da ortak basın açıklamasını okudu. Açıklamada şunlar kaydedildi:

“TÜKETİCİYİ TÜ–KET–Tİ- NİZ: Bugün 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü. Bugün sizlere; Tüketicilerin yaşam kalitesinin yükseldiğini, Evrensel Tüketici Hakları`nın ülkemizde karşılık bulduğunu, hak ihlallerinin yapılmadığını, tüketicinin sağlıklı, besin değeri yüksek, ekonomik gıdaya ulaşımı ve pahalılık diye bir sorunu olmadığını anlatmak isterdik. Ama nafile… Söyleyecek tek bir sözümüz kaldı: Tüketiciyi tü–ket–ti- niz. Türkiye`de 83 milyon vatandaşın hepsi Tüketicidir. Ne yazık ki sadece ismi kaldı, kendisi tü–ken–di.

ÜLKENİN İÇİNE GİRDİĞİ DARBOĞAZIN FATURASI AŞIRI ZAMLAR İLE TÜKETİCİYE ÖDETİLİYOR: Döviz krizi, ekonomik kriz, savaş krizi derken, ülkenin içine girdiği darboğazın faturası aşırı zamlar ile tüketiciye ödetiliyor. Bu krizlerin hiçbirinin nedeni ve sorumlusu tüketici değildir, neden biz ödeyelim, krizi çıkartanlar ödesin. Gün geçmiyor ki bir zam haberi almayalım, marketler de her gün etiket değişir oldu, çarşı pazarda tezgahların yanından geçilmiyor, seyahat biletleri uçmuş durumda, bir yılda akaryakıta gelen yüzde 200, elektriğe yüzde 185`e varan, gıdalarda yüzde 200`ü aşan zamlar artık tüketiciyi tüketmiştir. Zamlar geldikçe ÖTV ve KDV artmakta olup tüketicinin tüketimden kaynaklı yükü de artmaktadır. Gıda fiyatlarının indirilmesinin yolu ithalat ya da depo baskınlarından geçmez. İflas eden tarım politikalarının değiştirilmesinden, betonlaştırılmaya çalışılan tarım arazilerinin çiftçinin kullanımına açılarak, küstürülen çiftçinin tarlaya dönmesinin teşvik edilmesi ve üretimden geçer. Zeytinlik alanlarını şirketlere peşkeş çekmekten geçmez, tam tersi; yeni zeytin ağaçları dikmekten geçer.  Artık, kendi kendine yeten 7 ülkeden biri olmak istiyoruz. Ülkenin gıda egemenliğini ulus ötesi şirketlere teslim etmeyin.

UZUN YILLAR SONRA ASGARİ ÜCRET İLE AÇLIK SINIRI KAFA KAFAYA GELMİŞTİR: Uzun yıllar sonra, yılın ilk ayında asgari ücret ile açlık sınırı kafa kafaya gelmiştir. Tüketici geri kalan 11 ayda açlık sınırının altında yaşam mücadelesi vermeye çalışacaktır. Emeklinin durumu içler acısı. Zamlardan dolayı tüketici sağlıklı, besin değeri yüksek, ekonomik gıdaya ulaşamamakta, merdiven altı, taklit ve tağşiş ürünlere yönelmektedir. Bu ürünler nedeniyle toplum sağlığı ciddi tehdit altındadır.

İŞSİZLİK, AÇLIK VE YOKSULLUK DEMEK OLAN SAVAŞA HAYIR DİYORUZ: 2022 Dünya Tüketici Hakları Günü`nün teması `Adil Dijital Finans` olarak belirlendi. Türkiye dışındaki ülkelerde bulunan tüketici örgütleri, tüketiciler için `Adil dijital finans` çağrısı yaparak bu konuda farkındalık çalışmaları ve etkinlikleri yaparken, Türkiye`deki tüketici örgütü olarak bizler ise zamlar, açlık ve yoksulluk ile mücadele çağrısı yapmak zorunda kalıyoruz. Dünya dijital çağda tüketici sorunlarının çözümü doğrultusunda farkındalık için etkinlikler yaparken bizler her yıl olduğu gibi bu yıl da tüketicinin evrensel hakkı olan temel ihtiyaçların Türkiye`de karşılığını bulması için etkinlikler yapıp mücadele ediyoruz. Adı ne olur ise olsun savaş; işsizlik, açlık ve yoksulluk, savaş; kazanılmış evrensel hakların gaspı, barınamamak, sağlıklı beslenememek demektir. Savaşın faturasını yeni zamlarla ödemek istemiyoruz. Bu nedenle `Savaşa hayır` diyoruz. 

SAĞLIKLI YAŞAM EVRENSEL HAKKIMIZDIR: Sağlıklı yaşam evrensel hakkımızdır. Ücretsiz ve kaliteli sağlık hizmeti almamızın teminatı olan 7/24 hizmet veren sağlık emekçilerimiz için `çekip gitsinler` demek yerine, onlara uygulanan şiddete karşı önlemler almak, çalışma koşulları ve ücretlerinin iyileştirilmesi için çalışma yapılarak, onlara sahip çıkmak gerekir. Tüketicinin temsil hakkı ayaklar altındadır, tüketiciyi ilgilendiren düzenlemelere genelde güçlü olan tarafların talepleri yansırken, güçsüz olan tüketici talepleri yansımamaktadır. Ve her yıl olduğu gibi, 2022 yılında da zamlar, yoksulluk ve açlıkla mücadele ettiğimiz için, 15 Mart Dünya Tüketici Hakları gününü kutlayamıyoruz.”

TÜKETİCİ DERNEKLERİNİN TALEPLERİ

Kadıköy`deki basın açıklamasında, tüketici derneklerinin ortak açıklamasında dile getirilen talepler şöyle: 

“-Artık bizde 15 Martlarda dünyadaki tüketici örgütleri gibi dijital çağda tüketici sorunları konusunda farkındalık oluşturacak çalışmalar yapmak istiyoruz. Bu nedenle ülkenin gündeminden yoksulluk ve açlık sorununu çıkarın.

- Zamlara bir son verin, zamları geri alın.

- Elektrik temel ihtiyaçtır, kamu hizmeti olarak verilmesini sağlayın, elektrik üretim ve dağıtımını kamulaştırın. Tüketiciye ekonomik elektrik kullanımı sağlayın

- Alım gücü düşen maaş ve ücretleri güncelleyin.

- Tüketici yanlısı politikalar oluşturun, tüketicilerin örgütlenmesini engellemeyin, tüketicilerin temsil hakkını kullandırın.

- Şehirlerin, ormanların, koruların, dağların, ovaların, meraların, yaylaların talanına son verin. Betonlaştırmadan vazgeçin.

- Suyumuzu özgür bırakın, suyumuzu zehirlemeyin.

- Tarım arazilerine göz dikerek ranta kurban etmeyin. Küresel şirketleri, doların yeşilini değil, halkı düşünün. 

- Doğanın ekolojik dengesini değiştirecek, tüketicinin sağlık ve güvenliğini tehdit edecek, sağlıklı çevrede yaşam hakkını ortadan kaldıracak, bilim adamlarının karşı çıktığı, Kanal İstanbul projesinden vaz geçin.”

GÖRÜNTÜ DÖKÜMÜ

- TÜKETİCİYİ KORUMA DERNEĞİ GENEL BAŞKANI AZİZ KOÇAL KONUŞMASI 

- BASIN AÇIKLAMASI